مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩٦٨

[ تمثيلى ديگر ]

لاابالى گشته‌ام صبرم نماند * مر مرا اين صبر در آتش نشاند

طاقت من زين صبورى طاق شد * واقعه‌ى من عبرت عشاق شد

[ عاشق ، صبر بر فراق ندارد ]

[ عاشق ، صبر بر فراق ندارد ]

من ز جان سير آمدم اندر فراق * زنده بودن در فراق آمد نفاق

چند درد فرقتش بكشد مرا * سر ببر تا عشق سر بخشد مرا

دين من از عشق زنده بودن است * زندگى زين جان و سر ننگ من است

[ بقاى جاودانه در فناى عارفانه است ]

[ بقاى جاودانه در فناى عارفانه است ]

تيغ هست از جان عاشق گرد روب * ز انكه سيف افتاد محاء الذنوب

چون غبار تن بشد ماهم بتافت * ماه جان من هواى صاف يافت

عمرها بر طبل عشقت اى صنم * ان فى موتى حياتى مىزنم

دعوى مرغ آبيى كردست جان * كى ز طوفان بلا دارد فغان

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

بط را ز اشكستن كشتى چه غم * كشتىاش بر آب بس باشد قدم

زنده زين دعوى بود جان و تنم * من از اين دعوى چگونه تن زنم

خواب مىبينم ولى در خواب نه * مدعى هستم ولى كذاب نه

گر مرا صد بار تو گردن زنى * همچو شمعم بر فروزم روشنى

آتش ار خرمن بگيرد پيش و پس * شب روان را خرمن آن ماه بس

كرده يوسف را نهان و مختبى * حيلت اخوان ز يعقوب نبى

خفيه كردندش به حيلت سازيى * كرد آخر پيرهن غمازيى

[ ادامهء حكايت دژ هوش ربا ]

[ ادامهء حكايت دژ هوش ربا ]

آن دو گفتندش نصيحت در سمر * كه مكن ز اخطار خود را بىخبر

هين منه بر ريشهاى ما نمك * هين مخور اين زهر بر جلدى و شك

[ لزوم مرشد در سلوك ]

[ لزوم مرشد در سلوك ]

جز به تدبير يكى شيخى خبير * چون روى چون نبودت قلبى بصير

واى آن مرغى كه ناروييده پر * بر پرد در اوج و افتد در خطر

عقل باشد مرد را بال و پرى * چون ندارد عقل عقل رهبرى

[ ديده وران نيازى به مرشد ندارند ]

[ ديده وران نيازى به مرشد ندارند ]

يا مظفر يا مظفر جوى باش * يا نظرور يا نظرور جوى باش

بىز مفتاح خرد اين قرع باب * از هوا باشد نه از روى صواب

[ دنيا و نفس امّاره ، حيله‌گرند ]

[ دنيا و نفس امّاره ، حيله‌گرند ]

عالمى در دام مىبين از هوا * و ز جراحتهاى هم رنگ دوا

[ تمثيل در تبيين بيت پيشين ]

[ تمثيل در تبيين بيت پيشين ]

مار استاده‌ست بر سينه چو مرگ * در دهانش بهر صيد اشگرف برگ

در حشايش چون حشيشى او به پاست * مرغ پندارد كه او شاخ گياست

چون نشيند بهر خور بر روى برگ * در فتد اندر دهان مار و مرگ

[ تمثيلى ديگر ]

[ تمثيلى ديگر ]

كرده تمساحى دهان خويش باز * گرد دندانهاش كرمان دراز

از بقيه‌ى خور كه در دندانش ماند * كرمها روييد و بر دندان نشاند

مرغكان بينند كرم و قوت را * مرج پندارند آن تابوت را

چون دهان پر شد ز مرغ او ناگهان * در كشدشان و فرو بندد دهان

اين جهان پر ز نقل و پر ز نان * چون دهان باز آن تمساح دان