مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩٥٢

[ تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

همچو آن حجره‌ى زليخا پر صور * تا كند يوسف به ناكامش نظر

چون كه يوسف سوى او مىننگريد * خانه را پر نقش خود كرد از مكيد

تا به هر سو كه نگرد آن خوش عذار * روى او را بيند او بىاختيار

[ عارفان ، مظاهر و موجودات را آينهء جمال حق دانند ]

[ عارفان ، مظاهر و موجودات را آينهء جمال حق دانند ]

بهر ديده روشنان يزدان فرد * شش جهت را مظهر آيات كرد

تا به هر حيوان و نامى كه نگرند * از رياض حسن ربانى چرند

بهر اين فرمود با آن اسپه او * حيث وليتم فثم وجهه

از قدح گر در عطش آبى خوريد * در درون آب حق را ناظريد

[ خود بينان ، در همه جا و همه چيز فقط خود را مىبينند ]

[ خود بينان ، در همه جا و همه چيز فقط خود را مىبينند ]

آنكه عاشق نيست او در آب در * صورت خود بيند اى صاحب بصر

[ عارف عاشق در همه جا و همه چيز فقط حضرت معشوق را مىبيند ]

[ عارف عاشق در همه جا و همه چيز فقط حضرت معشوق را مىبيند ]

صورت عاشق چو فانى شد در او * پس در آب اكنون كه را بنيد بگو

حسن حق بيند اندر روى حور * همچو مه در آب از صنع غيور

غيرتش بر عاشقى و صادقى است * غيرتش بر ديو و بر استور نيست

[ كيمياگرى عشق ]

[ كيمياگرى عشق ]

ديو اگر عاشق شود هم گوى برد * جبرئيلى گشت و آن ديوى بمرد

اسلم الشيطان آن جا شد پديد * كه يزيدى شد ز فضلش بايزيد

[ ادامهء حكايت دژ هوش رُبا ]

[ ادامهء حكايت دژ هوش رُبا ]

اين سخن پايان ندارد اين گروه * هين نگه داريد ز آن قلعه وجوه

هين مبادا كه هوستان ره زند * كه فتيد اندر شقاوت تا ابد

از خطر پرهيز آمد مفترض * بشنويد از من حديث بىغرض

در فرج جويى خرد سر تيز به * از كمين‌گاه بلا پرهيز به

گر نمىگفت اين سخن را آن پدر * ور نمىفرمود ز آن قلعه حذر

خود بدان قلعه نمىشد خيلشان * خود نمىافتاد آن سو ميلشان

كان نبد معروف بس مهجور بود * از قلاع و از مناهج دور بود

چون بكرد آن منع دلشان ز آن مقال * در هوس افتاد و در كوى خيال

رغبتى زين منع در دلشان برست * كه ببايد سر آن را باز جست

كيست كز ممنوع گردد ممتنع * چون كه الانسان حريص ما منع

نهى بر اهل تقى تبغيض شد * نهى بر اهل هوا تحريض شد

پس از اين يغوى به قوما كثير * هم از اين يهدى به قلبا خبير

كى رمد از نى حمام آشنا * بل رمد ز آن نى حمامات هوا

پس بگفتندش كه خدمتها كنيم * بر سمعنا و اطعناها تنيم

رو نگردانيم از فرمان تو * كفر باشد غفلت از احسان تو

ليك استثنا و تسبيح خدا * ز اعتماد خود بد از ايشان جدا

ذكر استثنا و حزم ملتوى * گفته شد در ابتداى مثنوى

[ وحدت اديان ]

[ وحدت اديان ]

صد كتاب ار هست جز يك باب نيست * صد جهت را قصد جز محراب نيست

اين طرق را مخلصش يك خانه است * اين هزاران سنبل از يك دانه است

[ تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

[ تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]