مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩٢٨

[ تأثير روح در جسم و جماد ، تمثيلى است در تأثير مصاحبت ]

بعد نه سال آمد او هم عاريه * گشت پيدا باز شد متواريه

يك مهى مهمان فرزندان خويش * بود و ز آن پس كس نديدش رنگ بيش

برد هم جنسى پريانش چنان * كه ربايد روح را زخم سنان

[ تجانس روحى ، جاذبهء متقابل ايجاد مىكند ]

[ تجانس روحى ، جاذبهء متقابل ايجاد مىكند ]

چون بهشتى جنس جنت آمده‌ست * هم ز جنسيت شود يزدان پرست

نه نبى فرمود جود و محمده * شاخ جنت دان به دنيا آمده

[ همهء عشق‌ها ، شاخه‌اى از درخت عشق الهى است ]

[ همهء عشق‌ها ، شاخه‌اى از درخت عشق الهى است ]

مهرها را جمله جنس مهر خوان * قهرها را جمله جنس قهر دان

[ تجانس روحى ، جاذبه متقابل ايجاد مىكند ]

[ تجانس روحى ، جاذبه متقابل ايجاد مىكند ]

لاابالى لاابالى آورد * ز انكه جنس هم بوند اندر خرد

بود جنسيت در ادريس از نجوم * هشت سال او با زحل بد در قدوم

در مشارق در مغارب يار او * هم حديث و محرم آثار او

بعد غيبت چون كه آورد او قدوم * در زمين مىگفت او درس نجوم

پيش او استارگان خوش صف زده * اختران در درس او حاضر شده

آن چنان كه خلق آواز نجوم * مىشنيدند از خصوص و از عموم

جذب جنسيت كشيده تا زمين * اختران را پيش او كرده مبين

هر يكى نام خود و احوال خود * باز گفته پيش او شرح رصد

[ تعريف تجانس ]

[ تعريف تجانس ]

چيست جنسيت يكى نوع نظر * كه بدان يابند ره در همدگر

آن نظر كه كرد حق در وى نهان * چون نهد در تو تو گردى جنس آن

هر طرف چه مىكشد تن را نظر * بىخبر را كى كشاند با خبر

[ چند تمثيل در بيان اينكه مبناى تجانس ، صفات مشترك است ]

[ چند تمثيل در بيان اينكه مبناى تجانس ، صفات مشترك است ]

چون كه اندر مرد خوى زن نهد * او مخنث گردد و گان مىدهد

چون نهد در زن خدا خوى نرى * طالب زن گردد آن زن سعترى

چون نهد در تو صفات جبرئيل * همچو فرخى بر هوا جويى سبيل

منتظر بنهاده ديده در هوا * از زمين بيگانه عاشق بر سما

چون نهد در تو صفتهاى خرى * صد پرت گر هست بر آخور پرى

از پى صورت نيامد موش خوار * از خبيثى شد زبون موش خوار

طعمه جوى و خائن و ظلمت پرست * از پنير و فستق و دوشاب مست

باز اشهب را چو باشد خوى موش * ننگ موشان باشد و عار وحوش

خوى آن هاروت و ماروت اى پسر * چون بگشت و دادشان خوى بشر

در فتادند از لَنَحْنُ الصَّافُّونَ * در چه بابل ببسته سر نگون

لوح محفوظ از نظرشان دور شد * لوح ايشان ساحر و مسحور شد

پر همان و سر همان هيكل همان * موسيى بر عرش و فرعونى مهان

[ تأثير همنشينى و مصاحبت ]

[ تأثير همنشينى و مصاحبت ]

در پى خو باش و با خوش خو نشين * خو پذيرى روغن گل را ببين

[ تأثير روح در جسم و جماد ، تمثيلى است در تأثير مصاحبت ]

[ تأثير روح در جسم و جماد ، تمثيلى است در تأثير مصاحبت ]

خاك گور از مرد هم يابد شرف * تا نهد بر گور او دل روى و كف

خاك از همسايگى جسم پاك * چون مشرف آمد و اقبال‌ناك