مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩٢٢

[ ادامهء حكايت شب دزدان ]

بل ز چشمت كيمياها مىرسد * چشم بد را چشم نيكو مىكند

چشم شه بر چشم باز دل زده‌ست * چشم بازش سخت با همت شده‌ست

تا ز بس همت كه يابيد از نظر * مىنگيرد باز شه جز شير نر

شير چه كآن شاه باز معنوى * هم شكار تست و هم صيدش توى

شد صفير باز جان در مرج دين * نعره‌هاى لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ

باز دل را كه پى تو مىپريد * از عطاى بىحدت چشمى رسيد

[ تجريد و ارتقاى حواس ]

[ تجريد و ارتقاى حواس ]

يافت بينى بوى و گوش از تو سماع * هر حسى را قسمتى آمد مشاع

هر حسى را چون دهى ره سوى غيب * نبود آن حس را فتور مرگ و شيب

مالك الملكى به حس چيزى دهى * تا كه بر حسها كند آن حس شهى

حكايت شب دزدان كه سلطان محمود شب در ميان ايشان افتاد كه من يكىام از شما و بر احوال ايشان مطلع شدن الى آخره

حكايت شب دزدان كه سلطان محمود شب در ميان ايشان افتاد كه من يكىام از شما و بر احوال ايشان مطلع شدن الى آخره

[ حكايت در بيان معيّت خداوند با همهء موجودات ]

[ حكايت در بيان معيّت خداوند با همهء موجودات ]

شب چو شه محمود بر مىگشت فرد * با گروهى قوم دزدان باز خورد

پس بگفتندش كيى اى بو الوفا * گفت شه من هم يكىام از شما

آن يكى گفت اى گروه مكر كيش * تا بگويد هر يكى فرهنگ خويش

تا بگويد با حريفان در سمر * كاو چه دارد در جبلت از هنر

آن يكى گفت اى گروه فن فروش * هست خاصيت مرا اندر دو گوش

كه بدانم سگ چه مىگويد به بانگ * قوم گفتندش ز دينارى دو دانگ

آن دگر گفت اى گروه زر پرست * جمله خاصيت مرا چشم اندر است

هر كه را شب بينم اندر قيروان * روز بشناسم من او را بىگمان

گفت يك خاصيتم در بازو است * كه زنم من نقبها با زور دست

گفت يك خاصيتم در بينى است * كار من در خاكها بو بينى است

[ روان انسان ، زهدان فضل و كمال است ]

[ روان انسان ، زهدان فضل و كمال است ]

سر الناس معادن داد دست * كه رسول آن را پى چه گفته است

من ز خاك تن بدانم كاندر آن * چند نقد است و چه دارد او ز كان

در يكى كان زر بىاندازه درج * و آن دگر دخلش بود كمتر ز خرج

همچو مجنون بو كنم من خاك را * خاك ليلى را بيابم بىخطا

[ ادامهء حكايت شب دزدان ]

[ ادامهء حكايت شب دزدان ]

بو كنم دانم ز هر پيراهنى * گر بود يوسف و گر آهرمنى

همچو احمد كه برد بوى از يمن * ز آن نصيبى يافت اين بينى من

كه كدامين خاك همسايه‌ى زر است * يا كدامين خاك صفر و ابتر است

گفت يك نك خاصيت در پنجه‌ام * كه كمندى افكنم طول علم

همچو احمد كه كمند انداخت جانش * تا كمندش برد سوى آسمانش