مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩١٤

[ اولياى مستور ]

آن ادب كه باشد از بهر خدا * اندر آن مستعجلى نبود روا

و انچه باشد طبع و خشم عارضى * مىشتابد تا نگردد مرتضى

ترسد ار آيد رضا خشمش رود * انتقام و ذوق آن فايت شود

شهوت كاذب شتابد در طعام * خوف فوت ذوق هست آن خود سقام

اشتها صادق بود تاخير به * تا گواريده شود آن بىگره

تو پى دفع بلايم مىزنى * تا ببينى رخنه را بندش كنى

تا از آن رخنه برون نايد بلا * غير آن رخنه بسى دارد قضا

[ صدقه ، دافع بلاست ]

[ صدقه ، دافع بلاست ]

چاره‌ى دفع بلا نبود ستم * چاره احسان باشد و عفو و كرم

گفت الصدقة مرد للبلا * داو مرضاك به صدقه يا فتى

صدقه نبود سوختن درويش را * كور كردن چشم حلم انديش را

گفت شه نيكوست خير و موقعش * ليك چون خيرى كنى در موضعش

موضع رخ شه نهى ويرانى است * موضع شه اسب هم نادانى است

در شريعت هم عطا هم زجر هست * شاه را صدر و فرس را درگه است

[ تعريف عدل و ظلم ]

[ تعريف عدل و ظلم ]

عدل چه بود وضع اندر موضعش * ظلم چه بود وضع در ناموقعش

نيست باطل هر چه يزدان آفريد * از غضب و ز حلم و ز نصح و مكيد

[ خير و شر در جهان ، مطلق نيست بل نسبى است ]

[ خير و شر در جهان ، مطلق نيست بل نسبى است ]

خير مطلق نيست زينها هيچ چيز * شر مطلق نيست زينها هيچ نيز

نفع و ضر هر يكى از موضع است * علم از اين رو واجبست و نافع است

اى بسا زجرى كه بر مسكين رود * در ثواب از نان و حلوا به بود

ز انكه حلوا بىاوان صفرا كند * سيلىاش از خبث مستنقا كند

سيليى در وقت بر مسكين بزن * كه رهاند آنش از گردن زدن

زخم در معنى فتد از خوى بد * چوب بر گرد اوفتد نه بر نمد

بزم و زندان هست هر بهرام را * بزم مخلص را و زندان خام را

شق بايد ريش را مرهم كنى * چرك را در ريش مستحكم كنى

تا خورد مر گوشت را در زير آن * نيم سودى باشد و پنجه زيان

[ لزوم تأنّى و دور انديشى ]

[ لزوم تأنّى و دور انديشى ]

گفت دلقك من نمىگويم گذار * من همىگويم تحريى بيار

هين ره صبر و تانى در مبند * صبر كن انديشه مىكن روز چند

در تانى بر يقينى بر زنى * گوشمال من به ايقانى كنى

در روش يَمْشِي مُكِبًّا خود چرا * چون همى شايد شدن در استوا

[ لزوم مشورت ]

[ لزوم مشورت ]

مشورت كن با گروه صالحان * بر پيمبر امر شاوِرْهُمْ بدان

أَمْرُهُمْ شُورى براى اين بود * كز تشاور سهو و كژ كمتر رود

اين خردها چون مصابيح انور است * بيست مصباح از يكى روشن‌تر است

بو كه مصباحى فتد اندر ميان * مشتعل گشته ز نور آسمان

[ اولياى مستور ]

[ اولياى مستور ]