مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٨٩٢

[ لزوم سپاس مريد از مراد ]

لا ابالى عشق باشد نى خرد * عقل آن جويد كز آن سودى برد

ترك تاز و تن گداز و بىحيا * در بلا چون سنگ زير آسيا

سخت رويى كه ندارد هيچ پشت * بهره جويى را درون خويش كشت

[ عاشق ، پاكباز است ]

[ عاشق ، پاكباز است ]

پاك مىبازد نباشد مزد جو * آن چنان كه پاك مىگيرد ز هو

مىدهد حق هستىاش بىعلتى * مىسپارد باز بىعلت فتى

كه فتوت دادن بىعلت است * پاك بازى خارج هر ملت است

ز انكه ملت فضل جويد يا خلاص * پاك بازانند قربانان خاص

[ عاشق حقيقى ، خدا را امتحان نمىكند ]

[ عاشق حقيقى ، خدا را امتحان نمىكند ]

نى خدا را امتحانى مىكنند * نى در سود و زيانى مىزنند

باز دادن پادشاه گنج‌نامه را به آن فقير كه بگير ، ما از سر اين برخاستيم

باز دادن پادشاه گنج‌نامه را به آن فقير كه بگير ، ما از سر اين برخاستيم

چون كه رقعه‌ى گنج پر آشوب را * شه مسلم داشت آن مكروب را

گشت ايمن او ز خصمان و ز نيش * رفت و مىپيچيد در سوداى خويش

يار كرد او عشق درد انديش را * كلب ليسد خويش ريش خويش را

[ عاشق ، غريب است ]

[ عاشق ، غريب است ]

عشق را در پيچش خود يار نيست * محرمش در ده يكى ديار نيست

[ جنون عشق كجا و جنون مصطلح كجا ؟ ! ]

[ جنون عشق كجا و جنون مصطلح كجا ؟ ! ]

نيست از عاشق كسى ديوانه‌تر * عقل از سوداى او كور است و كر

ز انكه اين ديوانگى عام نيست * طب را ارشاد اين احكام نيست

گر طبيبى را رسد زين گون جنون * دفتر طب را فرو شويد به خون

[ زيبايى زمينى ، سايه‌اى از جمال حق است ]

[ زيبايى زمينى ، سايه‌اى از جمال حق است ]

طب جمله‌ى عقلها منقوش اوست * روى جمله‌ى دلبران رو پوش اوست

[ لزوم گسستن از هوىپرستان ]

[ لزوم گسستن از هوىپرستان ]

روى در روى خود آر اى عشق كيش * نيست اى مفتون ترا جز خويش خويش

[ ادامهء حكايت فقير و گنج ]

[ ادامهء حكايت فقير و گنج ]

قبله از دل ساخت آمد در دعا * لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى

پيش از آن كاو پاسخى بشنيده بود * سالها اندر دعا پيچيده بود

بىاجابت بر دعاها مىتنيد * از كرم لبيك پنهان مىشنيد

چون كه بىدف رقص مىكرد آن عليل * ز اعتماد جود خلاق جليل

[ اميدوارى بنده به بارگاه الهى ]

[ اميدوارى بنده به بارگاه الهى ]

سوى او نه هاتف و نه پيك بود * گوش اوميدش پر از لبيك بود

بىزبان مىگفت اوميدش تعال * از دلش مىروفت آن دعوت ملال

[ تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

[ تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

آن كبوتر را كه بام آموخته‌ست * تو مخوان مىرانش كآن پر دوخته‌ست

اى ضياء الحق حسام الدين برانش * كز ملاقات تو بر رسته‌ست جانش

گر برانى مرغ جانش از گزاف * هم به گرد بام تو آرد طواف

چينه و نقلش همه بر بام تست * پر زنان بر اوج مست دام تست

[ لزوم سپاس مريد از مراد ]

[ لزوم سپاس مريد از مراد ]

گر دمى منكر شود دزدانه روح * در اداى شكرت اى فتح و فتوح