مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٨٩١

[ مقايسهء عقل و عشق ]

پس كمان سخت آورد آن فتى * تير پرانيد در صحن فضا

زو تبر آورد و بيل او شاد شاد * كند آن موضع كه تيرش اوفتاد

كند شد هم او و هم بيل و تبر * خود نديد از گنج پنهانى اثر

همچنين هر روز تير انداختى * ليك جاى گنج را نشناختى

چون كه اين را پيشه كرد او بر دوام * فجفجى در شهر افتاد و عوام

فاش شدن خبر اين گنج و رسيدن به گوش پادشاه

فاش شدن خبر اين گنج و رسيدن به گوش پادشاه

پس خبر كردند سلطان را از اين * آن گروهى كه بدند اندر كمين

عرضه كردند آن سخن را زير دست * كه فلانى گنج‌نامه يافته‌ست

چون شنيد آن شخص كاين با شه رسيد * جز كه تسليم و رضا چاره نديد

پيش از آنك اشكنجه بيند ز آن قباد * رقعه را آن شخص پيش او نهاد

گفت تا اين رقعه را يابيده‌ام * گنج نه و رنج بىحد ديده‌ام

خود نشد يك حبه از گنج آشكار * ليك پيچيدم بسى من همچو مار

مدت ماهى چنينم تلخ كام * كه زيان و سود اين بر من حرام

بو كه بختت بر كند زين كان غطا * اى شه پيروز جنگ و دژگشا

مدت شش ماه و افزون پادشاه * تير مىانداخت و بر مىكند چاه

هر كجا سخته كمانى بود چست * تير داد انداخت و هر سو گنج جست

غير تشويش و غم و طامات نى * همچو عنقا نام فاش و ذات نى

نوميد شدن آن پادشاه از يافتن آن گنج و ملول شدن او از طلب آن

نوميد شدن آن پادشاه از يافتن آن گنج و ملول شدن او از طلب آن

چون كه تعويق آمد اندر عرض و طول * شاه شد ز آن گنج دل سرد و ملول

دشتها را گز گز آن شه چاه كند * رقعه را از خشم پيش او فگند

گفت گير اين رقعه كش آثار نيست * تو بدين اوليترى كت كار نيست

نيست اين كار كسى كش هست كار * كه بسوزد گل بگردد گرد خار

نادر افتد اهل اين ماخوليا * منتظر كه رويد از آهن گيا

سخت جانى بايد اين فن را چو تو * تو كه دارى جان سخت اين را بجو

گر نيابى نبودت هرگز ملال * ور بيابى آن به تو كردم حلال

[ مقايسهء عقل و عشق ]

[ مقايسهء عقل و عشق ]

عقل راه نااميدى كى رود * عشق باشد كآن طرف بر سر دود