مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٨٧٧

[ چگونگى ظهور كثرت از وحدت ]

اين دلم باغ است و چشمم ابروش * ابر گريد باغ خندد شاد و خوش

سال قحط از آفتاب خيره خند * باغها در مرگ و جان كندن رسند

ز امر حق و ابكوا كثيرا خوانده‌اى * چون سر بريان چه خندان مانده‌اى

روشنى خانه باشى همچو شمع * گر فرو پاشى تو همچون شمع دمع

آن ترش رويى مادر يا پدر * حافظ فرزند شد از هر ضرر

[ غم عميق ، برتر از شادىهاى بچّه‌گانه ]

[ غم عميق ، برتر از شادىهاى بچّه‌گانه ]

ذوق خنده ديده‌اى اى خيره خند * ذوق گريه بين كه هست آن كان قند

چون جهنم گريه آرد ياد آن * پس جهنم خوشتر آيد از جنان

خنده‌ها در گريه‌ها آمد كتيم * گنج در ويرانه‌ها جو اى سليم

ذوق در غمهاست پى گم كرده‌اند * آب حيوان را به ظلمت برده‌اند

باژگونه نعل در ره تا رباط * چشمها را چار كن در احتياط

[ لزوم سلوك با ياران همدل ]

[ لزوم سلوك با ياران همدل ]

چشمها را چار كن در اعتبار * يار كن با چشم خود دو چشم يار

أَمْرُهُمْ شُورى بخوان اندر صحف * يار را باش و مگوش از ناز اف

يار باشد راه را پشت و پناه * چون كه نيكو بنگرى يار است راه

[ ضرورت سكوت و خاموشى در جمع ]

[ ضرورت سكوت و خاموشى در جمع ]

چون كه در ياران رسى خامش نشين * اندر آن حلقه مكن خود را نگين

در نماز جمعه بنگر خوش به هوش * جمله جمعند و يك انديش و خموش

رختها را سوى خاموشى كشان * چون نشان جويى مكن خود را نشان

گفت پيغمبر كه در بحر هموم * در دلالت دان تو ياران را نجوم

چشم در استارگان نه ره بجو * نطق تشويش نظر باشد مگو

[ در گفتن سخنان عالى نيز صرفه‌جويى كن ]

[ در گفتن سخنان عالى نيز صرفه‌جويى كن ]

گر دو حرف صدق گويى اى فلان * گفت تيره در تبع گردد روان

اين نخواندى كالكلام اى مستهام * فى شجون جره جر الكلام

هين مشو شارع در آن حرف رشد * كه سخن زو مر سخن را مىكشد

نيست در ضبطت چو بگشادى دهان * از پى صافى شود تيره روان

آن كه معصوم ره وحى خداست * چون همه صاف است بگشايد رواست

ز انكه ما ينطق رسول بالهوى * كى هوا زايد ز معصوم خدا

خويشتن را ساز منطيقى ز حال * تا نگردى همچو من سخره‌ى مقال

سؤال كردن آن صوفى قاضى را

سؤال كردن آن صوفى قاضى را

[ چگونگى ظهور كثرت از وحدت ]

[ چگونگى ظهور كثرت از وحدت ]

گفت صوفى چون ز يك كان است زر * اين چرا نفع است و آن ديگر ضرر

چون كه جمله از يكى دست آمده ست * اين چرا هشيار و آن مست آمده ست

چون ز يك درياست اين جوها روان * اين چرا نوش است و آن زهر دهان