مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٨٦٣

[ خود را در صف اهل كمال جا نزن كه رسوا شوى ]

كور بر اشكم رونده همچو مار * چشمها بگشاد در باغ و بهار

چون بود آن چون كه از چونى رهيد * در حياتستان بىچونى رسيد

گشت چونى بخش اندر لامكان * گرد خوانش جمله چونها چون سگان

او ز بىچونى دهدشان استخوان * در جنابت تن زن اين سوره مخوان

تا ز چونى غسل نارى تو تمام * تو بر اين مصحف منه كف اى غلام

[ آب معنا ، پاك كنندهء پليدىهاست ]

[ آب معنا ، پاك كنندهء پليدىهاست ]

گر پليدم ور نظيفم اى شهان * اين نخوانم پس چه خوانم در جهان

تو مرا گويى كه از بهر ثواب * غسل ناكرده مرو در حوض آب

از برون حوض غير خاك نيست * هر كه او در حوض نايد پاك نيست

گر نباشد آبها را اين كرم * كاو پذيرد مر خبث را دم به دم

واى بر مشتاق و بر اوميد او * حسرتا بر حسرت جاويد او

[ مرشدان بايد شرح صدر داشته باشند ]

[ مرشدان بايد شرح صدر داشته باشند ]

آب دارد صد كرم صد احتشام * كه پليدان را پذيرد و السلام

[ در ستايش حسام الدين چلبى ]

[ در ستايش حسام الدين چلبى ]

اى ضياء الحق حسام الدين كه نور * پاسبان تست از شر الطيور

پاسبان تست نور و ارتقاش * اى تو خورشيد مستر از خفاش

[ حق تعالى از شدت ظهور پوشيده است ]

[ حق تعالى از شدت ظهور پوشيده است ]

چيست پرده پيش روى آفتاب * جز فزونى شعشعه و تيزى تاب

پرده‌ى خورشيد هم نور رب است * بىنصيب از وى خفاش است و شب است

هر دو چون در بعد و پرده مانده‌اند * يا سيه رو يا فسرده مانده‌اند

چون نبشتى بعضى از قصه‌ى هلال * داستان بدر آر اندر مقال

[ اتحاد روحى مريد و مراد ]

[ اتحاد روحى مريد و مراد ]

آن هلال و بدر دارند اتحاد * از دويى دورند و از نقص و فساد

آن هلال از نقص در باطن برى است * آن به ظاهر نقص تدريج آورى است

[ سالك ، بتدريج كمال مىيابد ]

[ سالك ، بتدريج كمال مىيابد ]

درس گويد شب به شب تدريج را * در تانى بر دهد تفريج را

در تانى گويد اى عجول خام * پايه پايه بر توان رفتن به بام

[ چند تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

[ چند تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

ديگ را تدريج و استادانه جوش * كار نايد قليه‌ى ديوانه جوش

حق نه قادر بود بر خلق فلك * در يكى لحظه به كن بىهيچ شك

پس چرا شش روز آن را در كشيد * كل يوم الف عام اى مستفيد

خلقت طفل از چه اندر نه مه است * ز انكه تدريج از شعار آن شه است

خلقت آدم چرا چل صبح بود * اندر آن گل اندك اندك مىفزود

[ خود را در صف اهل كمال جا نزن كه رسوا شوى ]

[ خود را در صف اهل كمال جا نزن كه رسوا شوى ]

نه چو تو اى خام كاكنون تاختى * طفلى و خود را تو شيخى ساختى

بر دويدى چون كدو فوق همه * كو ترا پاى جهاد و ملحمه