مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٧٧

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

خواجه گفتش فى أمان الله برو * مر مرا اكنون نمودى راه نو

خواجه با خود گفت كاين پند من است * راه او گيرم كه اين ره روشن است

جان من كمتر ز طوطى كى بود * جان چنين بايد كه نيكو پى بود

تن قفس شكل است تن شد خار جان * در فريب داخلان و خارجان

اينش گويد من شوم هم راز تو * و آنش گويد نى منم انباز تو

اينش گويد نيست چون تو در وجود * در جمال و فضل و در احسان و جود

آنش گويد هر دو عالم آن تست * جمله جانهامان طفيل جان تست

او چو بيند خلق را سر مست خويش * از تكبر مىرود از دست خويش

او نداند كه هزاران را چو او * ديو افكنده ست اندر آب جو

لطف و سالوس جهان خوش لقمه‌اى است * كمترش خور كان پر آتش لقمه‌اى است

آتشش پنهان و ذوقش آشكار * دود او ظاهر شود پايان كار

تو مگو آن مدح را من كى خورم * از طمع مىگويد او پى مىبرم

مادحت گر هجو گويد بر ملا * روزها سوزد دلت ز آن سوزها

گر چه دانى كاو ز حرمان گفت آن * كان طمع كه داشت از تو شد زيان

آن اثر مىماندت در اندرون * در مديح اين حالتت هست آزمون

آن اثر هم روزها باقى بود * مايه‌ى كبر و خداع جان شود

ليك ننمايد چو شيرين است مدح * بد نمايد ز آن كه تلخ افتاد قدح

همچو مطبوخ است و حب كان را خورى * تا به ديرى شورش و رنج اندرى

ور خورى حلوا بود ذوقش دمى * اين اثر چون آن نمىپايد همى

چون نمىپايد همىپايد نهان * هر ضدى را تو به ضد او بدان

چون شكر پايد نهان تاثير او * بعد حينى دمل آرد نيش جو

نفس از بس مدحها فرعون شد * كن ذليل النفس هونا لا تسد

تا توانى بنده شو سلطان مباش * زخم كش چون گوى شو چوگان مباش

ور نه چون لطفت نماند وين جمال * از تو آيد آن حريفان را ملال

آن جماعت كت همىدادند ريو * چون ببينندت بگويندت كه ديو

جمله گويندت چو بينندت به در * مرده‌اى از گور خود بر كرد سر