مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٨٣٨

[ تا توفيق الهى نرسد بيدار دلى حاصل نيايد ]

گفت زاهد نه سزاى آن نشاف * كاو خورد مال يتيمان از گزاف

بعد از آن نوحه‌گرى آغاز كرد * كه فخ و صياد لرزان شد ز درد

[ كشمكش‌هاى روانى ، انسان را به زانو درمىآورد ]

[ كشمكش‌هاى روانى ، انسان را به زانو درمىآورد ]

كز تناقضهاى دل پشتم شكست * بر سرم جانا بيا مىمال دست

[ به گاهِ كشمكش‌هاى روانى بايد از لطف الهى مدد گرفت ]

[ به گاهِ كشمكش‌هاى روانى بايد از لطف الهى مدد گرفت ]

زير دست تو سرم را راحتى است * دست تو در شكر بخشى آيتى است

سايه‌ى خود از سر من بر مدار * بىقرارم بىقرارم بىقرار

خوابها بيزار شد از چشم من * در غمت اى رشك سرو و ياسمن

گر نيم لايق چه باشد گر دمى * ناسزايى را بپرسى در غمى

مر عدم را خود چه استحقاق بود * كه بر او لطفت چنين درها گشود

خاك گرگين را كرم آسيب كرد * ده گهر از نور حس در جيب كرد

پنج حس ظاهر و پنج نهان * كه بشر شد نطفه‌ى مرده از آن

[ توبه بايد با توفيق الهى همراه باشد تا مؤثر افتد ]

[ توبه بايد با توفيق الهى همراه باشد تا مؤثر افتد ]

توبه بىتوفيقت اى نور بلند * چيست جز بر ريش توبه ريش‌خند

سبلتان توبه يك يك بر كنى * توبه سايه‌ست و تو ماه روشنى

[ فقط به خدا پناه ببر ]

[ فقط به خدا پناه ببر ]

اى ز تو ويران دكان و منزلم * چون ننالم چون بيفشارى دلم

چون گريزم ز انكه بىتو زنده نيست * بىخداونديت بود بنده نيست

[ زندگى منهاى خدا ، جان كندن است ]

[ زندگى منهاى خدا ، جان كندن است ]

جان من بستان تو اى جان را اصول * ز انكه بىتو گشته‌ام از جان ملول

[ جنون ما فوق عقل ]

[ جنون ما فوق عقل ]

عاشقم من بر فن ديوانگى * سيرم از فرهنگى و فرزانگى

چون به درد شرم گويم راز فاش * چند از اين صبر و زحير و ارتعاش

در حيا پنهان شدم همچون سجاف * ناگهان بجهم از اين زير لحاف

[ مقام تسليم بنده و جباريت خداوند ]

[ مقام تسليم بنده و جباريت خداوند ]

اى رفيقان راهها را بست يار * آهوى لنگيم و او شير شكار

جز كه تسليم و رضا كو چاره‌اى * در كف شير نرى خون‌خواره‌اى

[ مقام تنزيه خداوند ]

[ مقام تنزيه خداوند ]

او ندارد خواب و خور چون آفتاب * روحها را مىكند بىخورد و خواب

[ به اخلاق الهى متخلّق شو ]

[ به اخلاق الهى متخلّق شو ]

كه بيا من باش يا هم خوى من * تا ببينى در تجلى روى من

[ خداشناسى امرى فطرى است ]

[ خداشناسى امرى فطرى است ]

ور نديدى چون چنين شيدا شدى * خاك بودى طالب احيا شدى

گر ز بىسويت نداده‌ست او علف * چشم جانت چون بمانده‌ست آن طرف

[ دو تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

[ دو تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

گربه بر سوراخ ز آن شد معتكف * كه از آن سوراخ او شد معتلف

گربه‌ى ديگر همىگردد به بام * كز شكار مرغ يابيد او طعام

آن يكى را قبله شد جولاهگى * و آن يكى حارس براى جامگى

و آن يكى بىكار و رو در لامكان * كه از آن سو داديش تو قوت جان

[ كار حقيقى ، توجه به خداوند است ]

[ كار حقيقى ، توجه به خداوند است ]

كار او دارد كه حق را شد مريد * بهر كار او ز هر كارى بريد

[ غفلت زدگان ، اسيران وسوسه‌اند ]

[ غفلت زدگان ، اسيران وسوسه‌اند ]

ديگران چون كودكان اين روز چند * تا به شب ترحال بازى مىكنند

خوابناكى كاو ز يقظت مىجهد * دايه‌ى وسواس عشوه‌ش مىدهد

رو بخسب اى جان كه نگذاريم ما * كه كسى از خواب بجهاند ترا

[ تا توفيق الهى نرسد بيدار دلى حاصل نيايد ]

[ تا توفيق الهى نرسد بيدار دلى حاصل نيايد ]