مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٨١١

[ راز و نياز بندهء خالص با خداوند ]

از انايى ازل دل دنگ شد * اين انايى سرد گشت و ننگ شد

ز آن اناى بىانا خوش گشت جان * شد جهان او از انايى جهان

از انا چون رست اكنون شد انا * آفرينها بر اناى بىعنا

كاو گريزان و انايى در پىاش * مىدود چون ديد وى را بىوىاش

طالب اويى نگردد طالبت * چون به مردى طالبت شد مطلبت

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

زنده‌اى كى مرده شو شويد ترا * طالبى كى مطلبت جويد ترا

[ عقول جزئيه راز فنا را درنيابند ]

[ عقول جزئيه راز فنا را درنيابند ]

اندر اين بحث ار خرد ره بين بدى * فخر رازى راز دان دين بدى

ليك چون من لم يذق لم يدر بود * عقل و تخييلات او حيرت فزود

كى شود كشف از تفكر اين انا * آن انا مكشوف شد بعد از فنا

مىفتد اين عقلها در افتقاد * در مغاكى حلول و اتحاد

اى اياز گشته فانى ز اقتراب * همچو اختر در شعاع آفتاب

بلكه چون نطفه مبدل تو بتن * نه از حلول و اتحادى مفتتن

عفو كن اى عفو در صندوق تو * سابق لطفى همه مسبوق تو

من كه باشم كه بگويم عفو كن * اى تو سلطان و خلاصه‌ى امر كُنْ

من كه باشم كه بوم من با منت * اى گرفته جمله منها دامنت

مجرم دانستن اياز خود را در اين شفاعت‌گرى و عذر اين جرم خواستن و در آن عذر گويى خود را مجرم دانستن ، و اين شكستگى از شناخت عظمت شاه خيزد كه انا أعلمكم بالله و اخشاكم لله و قال اللَّه تعالى إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ

مجرم دانستن اياز خود را در اين شفاعت‌گرى و عذر اين جرم خواستن و در آن عذر گويى خود را مجرم دانستن ، و اين شكستگى از شناخت عظمت شاه خيزد كه انا أعلمكم بالله و اخشاكم لله و قال اللَّه تعالى إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ

من كى آرم رحم خلم آلود را * ره نمايم حلم علم اندود را

[ راز و نياز بندهء خالص با خداوند ]

[ راز و نياز بندهء خالص با خداوند ]

صد هزاران صفع را ارزانىام * گر زبون صفعها گردانيم

من چه گويم پيشت اعلامت كنم * يا كه وا يادت دهم شرط كرم

آن چه معلوم تو نبود چيست آن * و انچه يادت نيست كو اندر جهان

اى تو پاك از جهل و علمت پاك از آن * كه فراموشى كند بر وى نهان

هيچ كس را تو كسى انگاشتى * همچو خورشيدش به نور افراشتى

چون كسم كردى اگر لابه كنم * مستمع شو لابه‌ام را از كرم

ز انكه از نقشم چو بيرون برده‌اى * آن شفاعت هم تو خود را كرده‌اى

چون ز رخت من تهى گشت اين وطن * تر و خشك خانه نبود آن من