مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٨٠٨

تشنيع زدن امرا بر اياز كه چرا شكستش و جواب دادن اياز ايشان را

گر برد اسبش هر آن كه اسب جوست * اسب گور و نه كه پيش آهنگ اوست

مرد را با اسب كى خويشى بود * عشق اسبش از پى پيشى بود

[ در نكوهش صورت گرايى ]

[ در نكوهش صورت گرايى ]

بهر صورتها مكش چندين زحير * بىصداع صورتى معنى بگير

[ مقايسهء حال زاهد و عارف ]

[ مقايسهء حال زاهد و عارف ]

هست زاهد را غم پايان كار * تا چه باشد حال او روز شمار

عارفان ز آغاز گشته هوشمند * از غم و احوال آخر فارغ‌اند

بود عارف را همين خوف و رجا * سابقه دانيش خورد آن هر دو را

ديد كاو سابق زراعت كرد ماش * او همىداند چه خواهد بود چاش

عارف است و باز رست از خوف و بيم * هاى و هو را كرد تيغ حق دو نيم

بود او را بيم و اوميد از خدا * خوف فانى شد عيان گشت آن رجا

[ رجوع به حكايت دادن شاه ، گوهر را ]

[ رجوع به حكايت دادن شاه ، گوهر را ]

چون شكست او گوهر خاص آن زمان * ز آن اميران خاست صد بانگ و فغان

كاين چه بىباكيست و الله كافر است * هر كه اين پر نور گوهر را شكست

و آن جماعت جمله از جهل و عما * در شكسته در امر شاه را

قيمتى گوهر نتيجه‌ى مهر و ود * بر چنان خاطر چرا پوشيده شد

تشنيع زدن امرا بر اياز كه چرا شكستش و جواب دادن اياز ايشان را

تشنيع زدن امرا بر اياز كه چرا شكستش و جواب دادن اياز ايشان را

گفت اياز اى مهتران نامور * امر شه بهتر به قيمت يا گهر

امر سلطان به بود پيش شما * يا كه اين نيكو گهر بهر خدا

اى نظرتان بر گهر بر شاه نه * قبله تان غول است و جاده‌ى راه نه

من ز شه بر مىنگردانم نظر * من چو مشرك روى نارم با حجر

بىگهر جانى كه رنگين سنگ را * بر گزيند پس نهد شاه مرا

پشت سوى لعبت گل رنگ كن * عقل در رنگ آورنده دنگ كن

اندر آ در جو سبو بر سنگ زن * آتش اندر بو و اندر رنگ زن

گر نه‌اى در راه دين از ره زنان * رنگ و بو مپرست مانند زنان

سر فرو انداختند آن مهتران * عذر جويان گشته ز آن نسيان به جان

از دل هر يك دو صد آه آن زمان * همچو دودى مىشدى تا آسمان

كرد اشارت شه به جلاد كهن * كه ز صدرم اين خسان را دور كن

اين خسان چه لايق صدر من‌اند * كز پى سنگ امر ما را بشكنند

امر ما پيش چنين اهل فساد * بهر رنگين سنگ شد خوار و كساد