مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٧٨٤

[ ادامهء حكايت آن امير كه . . . ]

مرد زاهد مىشنيد از مير آن * زير پشم آن رسن تابان نهان

گفت در رو گفتن زشتى مرد * آينه تاند كه رو را سخت كرد

روى بايد آينه‌وار آهنين * تات گويد روى زشت خود ببين

حكايت مات كردن دلقك سيد شاه ترمد را

حكايت مات كردن دلقك سيد شاه ترمد را

[ حكايت در نقد كسانى كه انتقاد را برنمىتابند و به منتقد خود ، حمله مىآرند ]

[ حكايت در نقد كسانى كه انتقاد را برنمىتابند و به منتقد خود ، حمله مىآرند ]

شاه با دلقك همى شطرنج باخت * مات كردش زود خشم شه بتاخت

گفت شه شه و آن شه كبرآورش * يك يك از شطرنج مىزد بر سرش

كه بگير اينك شهت اى قلتبان * صبر كرد آن دلقك و گفت الامان

دست ديگر باختن فرمود مير * او چنان لرزان كه عور از زمهرير

باخت دست ديگر و شه مات شد * وقت شه شه گفتن و ميقات شد

بر جهيد آن دلقك و در كنج رفت * شش نمد بر خود فگند از بيم تفت

زير بالشها و زير شش نمد * خفت پنهان تا ز زخم شه رهد

گفت شه هى هى چه كردى چيست اين * گفت شه شه شه شه اى شاه گزين

كى توان حق گفت جز زير لحاف * با تو اى خشم آور آتش سجاف

اى تو مات و من ز زخم شاه مات * مىزنم شه شه به زير رختهات

[ ادامهء حكايت آن امير كه . . . ]

[ ادامهء حكايت آن امير كه . . . ]

چون محله پر شد از هيهاى مير * وز لگد بر در زدن وز دار و گير

خلق بيرون جست زود از چپ و راست * كاى مقدم وقت عفو است و رضاست

مغز او خشك است و عقلش اين زمان * كمتر است از عقل و فهم كودكان

زهد و پيرى ضعف در ضعف آمده * و اندر آن زهدش گشادى ناشده

رنج ديده گنج ناديده ز يار * كارها كرده نديده مزد كار

يا نبود آن كار او را خود گهر * يا نيامد وقت پاداش از قدر

يا كه بود آن سعى چون سعى جهود * يا جزا وابسته‌ى ميقات بود

مر و را درد و مصيبت اين بس است * كه در اين وادى پر خون بىكس است

چشم پر درد و نشسته او به كنج * رو ترش كرده فرو افكنده لنج

نه يكى كحال كاو را غم خورد * نىش عقلى كه به كحلى پى برد

اجتهادى مىكند با حزر و ظن * كار در بوك است تا نيكو شدن

ز آن رهش دور است تا ديدار دوست * كاو نجويد سر رئيسيش آرزوست

ساعتى او با خدا اندر عتاب * كه نصيبم رنج آمد زين حساب