مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٧٨٣

رفتن امير خشم آلود براى گوشمال زاهد

زين برادر عار و ننگش آمدى * آن ضيا هم واعظى بد با هدى

روز محفل اندر آمد آن ضيا * بارگه پر قاضيان و اصفيا

كرد شيخ اسلام از كبر تمام * اين برادر را چنين نصف القيام

گفت او را بس درازى بهر مزد * اندكى ز آن قد سروت هم بدزد

[ آنكه ناقص العقل است ، شراب هم بخورد ، ببين چه محشرى مىشود ! ! ]

[ آنكه ناقص العقل است ، شراب هم بخورد ، ببين چه محشرى مىشود ! ! ]

پس ترا خود هوش كو يا عقل كو * تا خورى مى اى تو دانش را عدو

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

روت بس زيباست نيلى هم بكش * ضحكه باشد نيل بر روى حبش

در تو نورى كى در آمد اى غوى * تا تو بىهوشى و ظلمت جو شوى

سايه در روز است جستن قاعده * در شب ابرى تو سايه جو شده

گر حلال آمد پى قوت عوام * طالبان دوست را آمد حرام

[ عشاق الهى ، نياز به شراب‌هاى انگورى ندارند ]

[ عشاق الهى ، نياز به شراب‌هاى انگورى ندارند ]

عاشقان را باده خون دل بود * چشمشان بر راه و بر منزل بود

[ با عقول سطحى نمىتوان سالك حقيقت شد ]

[ با عقول سطحى نمىتوان سالك حقيقت شد ]

در چنين راه بيابان مخوف * اين قلاووز خرد با صد كسوف

خاك در چشم قلاووزان زنى * كاروان را هالك و گمره كنى

[ زمينه‌هاى طغيان نفس را از ميان بردار ]

[ زمينه‌هاى طغيان نفس را از ميان بردار ]

نان جو حقا حرام است و فسوس * نفس را در پيش نه نان سبوس

دشمن راه خدا را خوار دار * دزد را منبر منه بر دار دار

دزد را تو دست ببريدن پسند * از بريدن عاجزى دستش ببند

گر نبندى دست او دست تو بست * گر تو پايش نشكنى پايت شكست

تو عدو را مى دهى و نى شكر * بهر چه گو زهر خند و خاك خور

[ ادامهء حكايت آن امير كه . . . ]

[ ادامهء حكايت آن امير كه . . . ]

زد ز غيرت بر سبو سنگ و شكست * او سبو انداخت و از زاهد بجست

رفت پيش مير و گفتش باده كو * ماجرا را گفت يك يك پيش او

رفتن امير خشم آلود براى گوشمال زاهد

رفتن امير خشم آلود براى گوشمال زاهد

مير چون آتش شد و بر جست راست * گفت بنما خانه‌ى زاهد كجاست

تا بدين گرز گران كوبم سرش * آن سر بىدانش مادر غرش

او چه داند امر معروف از سگى * طالب معروفى است و شهرگى

تا بدين سالوس خود را جا كند * تا به چيزى خويشتن پيدا كند

كاو ندارد خود هنر الا همان * كه تسلس مىكند با اين و آن

او اگر ديوانه است و فتنه كاو * داروى ديوانه باشد كير گاو

تا كه شيطان از سرش بيرون رود * بىلت خربندگان خر چون رود

مير بيرون جست دبوسى به دست * نيم شب آمد به زاهد نيم مست

خواست كشتن مرد زاهد را ز خشم * مرد زاهد گشت پنهان زير پشم