مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٧٥٩

[ حكايت در اينكه انسانيت به شكل ظاهر نيست ، بل به مكارم اخلاقى است ]

صيد كردن شير آن خر را و تشنه شدن شير از كوشش ، رفت به چشمه تا آب خورد ، تا باز آمدن شير جگر و دل و گرده را روباه خورده بود كه لطيف‌تر است ، شير طلب كرد دل و جگر نيافت ، از روباه پرسيد كه كو دل و جگر ، روبه گفت اگر او را دل و جگر بودى آن چنان سياستى ديده بود آن روز و به هزار حيله جان برده كى بر تو باز آمدى ، لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ

صيد كردن شير آن خر را و تشنه شدن شير از كوشش ، رفت به چشمه تا آب خورد ، تا باز آمدن شير جگر و دل و گرده را روباه خورده بود كه لطيف‌تر است ، شير طلب كرد دل و جگر نيافت ، از روباه پرسيد كه كو دل و جگر ، روبه گفت اگر او را دل و جگر بودى آن چنان سياستى ديده بود آن روز و به هزار حيله جان برده كى بر تو باز آمدى ، لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ

برد خر را روبهك تا پيش شير * پاره پاره كردش آن شير دلير

تشنه شد از كوشش آن سلطان دد * رفت سوى چشمه تا آبى خورد

روبهك خورد آن جگر بند و دلش * آن زمان چون فرصتى شد حاصلش

شير چون وا گشت از چشمه به خور * جست در خر دل نه دل بد نه جگر

گفت روبه را جگر كو دل چه شد * كه نباشد جانور را زين دو بد

گفت گر بودى و را دل يا جگر * كى بدين جا آمدى بار دگر

آن قيامت ديده بود و رستخيز * و آن ز كوه افتادن و هول و گريز

گر جگر بودى و را يا دل بدى * بار ديگر كى بر تو آمدى

[ اصالت انسان به بصيرت و معنويت است نه به هيأت ظاهر ]

[ اصالت انسان به بصيرت و معنويت است نه به هيأت ظاهر ]

چون نباشد نور دل دل نيست آن * چون نباشد روح جز گل نيست آن

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

آن زجاجى كاو ندارد نور جان * بول و قاروره دست قنديلش مخوان

[ به وجه مشترك انسان‌ها در نگر ، نه به وجه كثرت و اختلاف آنان ]

[ به وجه مشترك انسان‌ها در نگر ، نه به وجه كثرت و اختلاف آنان ]

نور مصباح است داد ذو الجلال * صنعت خلق است آن شيشه و سفال

لا جرم در ظرف باشد اعتداد * در لهب‌ها نبود الا اتحاد

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

نور شش قنديل چون آميختند * نيست اندر نورشان اعداد و چند

[ تعدّد انبيا و اوليا دليل بر اختلاف آنها نيست ]

[ تعدّد انبيا و اوليا دليل بر اختلاف آنها نيست ]

آن جهود از ظرفها مشرك شده‌ست * نور ديد آن مومن و مدرك شده‌ست

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

چون نظر بر ظرف افتد روح را * پس دو بيند شيث را و نوح را

[ تمثيلى ديگر ]

[ تمثيلى ديگر ]

چون كه آبش هست جو خود آن بود * آدمى آن است كاو را جان بود

[ حيوان صفتان ، به صورت انسان‌اند و به سيرت ، حيوان ]

[ حيوان صفتان ، به صورت انسان‌اند و به سيرت ، حيوان ]

اين نه مردانند اينها صورتند * مرده‌ى نامند و كشته‌ى شهوتند

حكايت آن راهب كه روز با چراغ مىگشت در ميان بازار از سر حالتى كه او را بود

حكايت آن راهب كه روز با چراغ مىگشت در ميان بازار از سر حالتى كه او را بود

[ حكايت در اينكه انسانيت به شكل ظاهر نيست ، بل به مكارم اخلاقى است ]

[ حكايت در اينكه انسانيت به شكل ظاهر نيست ، بل به مكارم اخلاقى است ]

آن يكى با شمع بر مىگشت روز * گرد بازارى دلش پر عشق و سوز

بو الفضولى گفت او را كاى فلان * هين چه مىجويى به سوى هر دكان