مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٧٤٦

[ مسخ ظاهرى و باطنى بر اثر نقض پيمان الهى ]

گفت من پنداشتم بر جاست زور * تا بدين حد مىندانستم فتور

نيز جوع و حاجتم از حد گذشت * صبر و عقلم از تجوع ياوه گشت

گر توانى بار ديگر از خرد * باز آوردن مر او را مسترد

منت بسيار دارم از تو من * جهد كن باشد بيارىاش به فن

گفت آرى گر خدا يارى دهد * بر دل او از عمى مهرى نهد

پس فراموشش شود هولى كه ديد * از خرى او نباشد اين بعيد

ليك چون آرم من او را بر متاز * تا به بادش ندهى از تعجيل باز

گفت آرى تجربه كردم كه من * سخت رنجورم مخلخل گشته تن

تا به نزديكم نيايد خر تمام * من نجنبم خفته باشم در قوام

رفت روبه گفت اى شه همتى * تا بپوشد عقل او را غفلتى

توبه‌ها كرده است خر با كردگار * كه نگردد غره‌ى هر نابكار

توبه‌هايش را به فن بر هم زنيم * ما عدوى عقل و عهد روشنيم

كله‌ى خر گوى فرزندان ماست * فكرتش بازيچه‌ى دستان ماست

[ تفاوت عقول جزئيه و عقول كلّيه در درك حقايق و اسرار ]

[ تفاوت عقول جزئيه و عقول كلّيه در درك حقايق و اسرار ]

عقل كان باشد ز دوران زحل * پيش عقل كل ندارد آن محل

از عطارد وز زحل دانا شد او * ما ز داد كردگار لطف خو

عَلَّمَ الْإِنْسانَ خم طغراى ماست * علم عند اللَّه مقصدهاى ماست

تربيهء آن آفتاب روشنيم * ربى الاعلى از آن رو مىزنيم

تجربه گر دارد او با اين همه * بشكند صد تجربه زين دمدمه

بو كه توبه بشكند آن سست خو * در رسد شومى اشكستش در او

در بيان آن كه نقض عهد و توبه موجب بلا بود بلكه موجب مسخ است چنان كه در حق اصحاب سبت و در حق اصحاب مايده‌ى عيسى كه وَ جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَ الْخَنازِيرَ

در بيان آن كه نقض عهد و توبه موجب بلا بود بلكه موجب مسخ است چنان كه در حق اصحاب سبت و در حق اصحاب مايده‌ى عيسى كه وَ جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَ الْخَنازِيرَ ، و اندر اين امت مسخ دل باشد و به قيامت تن را صورت دل دهند

[ در نكوهش توبه شكستن ]

[ در نكوهش توبه شكستن ]

نقض ميثاق و شكست توبه‌ها * موجب لعنت شود در انتها

[ مسخ ظاهرى و باطنى بر اثر نقض پيمان الهى ]

[ مسخ ظاهرى و باطنى بر اثر نقض پيمان الهى ]

نقض توبه و عهد آن اصحاب سبت * موجب مسخ آمد و اهلاك و مقت

پس خدا آن قوم را بوزينه كرد * چون كه عهد حق شكستند از نبرد

اندر اين امت نبد مسخ بدن * ليك مسخ دل بود اى ذو الفطن