مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٧٤٢

[ نقد ظاهر بينان و مقلّدان به زبان تمثيل ]

از جزر و ز سيب و به و ز گردكان * لذت دوشاب يا بى تو از آن

علم اندر نور چون فر غرده شده * پس ز علمت نور يابد قوم لد

هر چه گويى باشد آن هم نورناك * كاسمان هرگز نبارد غير پاك

[ تفاوت علوم باطنى و علوم ظاهرى ]

[ تفاوت علوم باطنى و علوم ظاهرى ]

آسمان شو ابر شو باران ببار * ناودان بارش كند نبود به كار

آب اندر ناودان عاريتى است * آب اندر ابر و دريا فطرتى است

فكر و انديشه‌ست مثل ناودان * وحى و مكشوف است ابر و آسمان

آب باران باغ صد رنگ آورد * ناودان همسايه در جنگ آورد

[ ادامهء حكايت در بيان آنكه كسى توبه كند و . . . ]

[ ادامهء حكايت در بيان آنكه كسى توبه كند و . . . ]

خر دو سه حمله به روبه بحث كرد * چون مقلد بد فريب او بخورد

طنطنه‌ى ادراك بينايى نداشت * دمدمه‌ى روبه بر او سكته گماشت

حرص خوردن آن چنان كردش ذليل * كه زبونش گشت با پانصد دليل

حكايت آن مخنث و پرسيدن لوطى از او در حالت لواطه كه اين خنجر از بهر چيست گفت از براى آن كه هر كه با من بد انديشد اشكمش بشكافم ،

حكايت آن مخنث و پرسيدن لوطى از او در حالت لواطه كه اين خنجر از بهر چيست گفت از براى آن كه هر كه با من بد انديشد اشكمش بشكافم ،

لوطى بر سر او آمد و شد مىكرد و مىگفت الحمد لله كه من بد نمىانديشم با تو

بيت من بيت نيست اقليم است * هزل من هزل نيست تعليم است

إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها ، اى فما فوقها فى تغيير النفوس بالانكار ، ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلًا ، و آن گه جواب مىفرمايد كه اين خواستم يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً ، كه هر فتنه اى همچون ميزان است بسياران از او سرخ رو شوند و بسياران بىمراد شوند ، و لو تاملت فيه قليلا وجدت من نتايجه الشريفة كثيرا

[ حكايت در نقد اهل ظاهر و اصحاب تقليد ]

[ حكايت در نقد اهل ظاهر و اصحاب تقليد ]

كنده‌اى را لوطيى در خانه برد * سر نگون افكندش و در وى فشرد

بر ميانش خنجرى ديد آن لعين * پس بگفتش بر ميانت چيست اين

گفت آن كه با من ار يك بدمنش * بد بينديشد بدرم اشكمش

گفت لوطى حمد لله را كه من * بد نينديشيده‌ام با تو به فن

[ نقد ظاهر بينان و مقلّدان به زبان تمثيل ]

[ نقد ظاهر بينان و مقلّدان به زبان تمثيل ]

چون كه مردى نيست خنجرها چه سود * چون نباشد دل ندارد سود خود

از على ميراث دارى ذو الفقار * بازوى شير خدا هستت بيار