مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٧٢٨

[ رجحان عشق بر خوف ]

در بيان كسى كه سخنى گويد كه حال او مناسب آن سخن و آن دعوى نباشد چنان كه كفره ، وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ

در بيان كسى كه سخنى گويد كه حال او مناسب آن سخن و آن دعوى نباشد چنان كه كفره ، وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ، خدمت بت سنگين كردن و جان و زر فداى او كردن چه مناسب باشد با جانى كه داند كه خالق سماوات و ارض و خلايق الهى است سميعى بصيرى حاضرى مراقبى مستوليى غيورى الى آخره

[ حكايت در نقد زهد فروشان و آنان كه گفتارشان با كردارشان مناسب نمىآيد ]

[ حكايت در نقد زهد فروشان و آنان كه گفتارشان با كردارشان مناسب نمىآيد ]

زاهدى را يك زنى بد بس غيور * هم بد او را يك كنيز همچو حور

زن ز غيرت پاس شوهر داشتى * با كنيزك خلوتش نگذاشتى

مدتى زن شد مراقب هر دو را * تا كه شان فرصت نيفتد در خلا

تا در آمد حكم و تقدير إله * عقل حارس خيره سر گشت و تباه

حكم و تقديرش چو آيد بىوقوف * عقل كه بود در قمر افتد خسوف

بود در حمام آن زن ناگهان * يادش آمد طشت و در خانه بدان

با كنيزك گفت رو هين مرغ‌وار * طشت سيمين را ز خانه‌ى ما بيار

آن كنيزك زنده شد چون اين شنيد * كه به خواجه اين زمان خواهد رسيد

خواجه در خانه‌ست و خلوت اين زمان * پس دوان شد سوى خانه شادمان

عشق شش ساله كنيزك را بد اين * كه بيابد خواجه را خلوت چنين

گشت پران جانب خانه شتافت * خواجه را در خانه در خلوت بيافت

هر دو عاشق را چنان شهوت ربود * كه احتياط و ياد در بستن نبود

هر دو با هم در خزيدند از نشاط * جان به جان پيوست آن دم ز اختلاط

ياد آمد در زمان زن را كه من * چون فرستادم و را سوى وطن

پنبه در آتش نهادم من به خويش * اندر افكندم قچ نر را به ميش

گل فرو شست از سر و بىجان دويد * در پى او رفت و چادر مىكشيد

[ سلوك با عشق ، سريعتر و مطمئن‌تر از سلوك با خوف است ]

[ سلوك با عشق ، سريعتر و مطمئن‌تر از سلوك با خوف است ]

آن ز عشق جان دويد و اين ز بيم * عشق كو و بيم كو فرقى عظيم

سير عارف هر دمى تا تخت شاه * سير زاهد هر مهى يك روزه راه

گر چه زاهد را بود روزى شگرف * كى بود يك روز او خمسين الف

[ ارزش كيفى عمر نيكان ]

[ ارزش كيفى عمر نيكان ]

قدر هر روزى ز عمر مرد كار * باشد از سال جهان پنجه هزار

عقلها زين سر بود بيرون ز در * زهره‌ى وهم ار به درد گو بدر

[ رجحان عشق بر خوف ]

[ رجحان عشق بر خوف ]

ترس مويى نيست اندر پيش عشق * جمله قربانند اندر كيش عشق

عشق وصف ايزد است اما كه خوف * وصف بنده‌ى مبتلاى فرج و جوف