مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٧٢٣

[ ادامهء حكايت اياز ]

آمدن آن امير نمام با سرهنگان نيم شب به گشادن آن حجره‌ى اياز و پوستين و چارق ديدن آويخته و گمان بردن آن كه مكر است

آمدن آن امير نمام با سرهنگان نيم شب به گشادن آن حجره‌ى اياز و پوستين و چارق ديدن آويخته و گمان بردن آن كه مكر است

و رو پوش و خانه را حفره كردن به هر گوشه اى كه گمان آمد و چاه كنان آوردن و ديوارها را سوراخ كردن و چيزى نايافتن و خجل و نوميد شدن چنان كه بد گمانان و خيال انديشان در كار انبيا و اوليا كه مىگفتند كه ساحرند و خويشتن ساخته‌اند و تصدر مىجويند ، بعد از تفحص خجل شوند و سود ندارد

آن امينان بر در حجره شدند * طالب گنج و زر و خمره شدند

قفل را بر مىگشادند از هوس * با دو صد فرهنگ و دانش چند كس

ز انكه قفل صعب و پر پيچيده بود * از ميان قفلها بگزيده بود

نه ز بخل سيم و مال و زر خام * از براى كتم آن سر از عوام

كه گروهى بر خيال بد تنند * قوم ديگر نام سالوسم كنند

[ پوشيدن اسرار از اغيار ]

[ پوشيدن اسرار از اغيار ]

پيش با همت بود اسرار جان * از خسان محفوظتر از لعل كان

[ نابخردان ، مادّه را بهتر از معنا دانند ]

[ نابخردان ، مادّه را بهتر از معنا دانند ]

زر به از جان است پيش ابلهان * زر نثار جان بود نزد شهان

[ ادامهء حكايت اياز ]

[ ادامهء حكايت اياز ]

مىشتابيدند تفت از حرص زر * عقلشان مىگفت نه آهسته‌تر

[ حرص ، دنبال سراب است و عقل ، در پى حقيقت ]

[ حرص ، دنبال سراب است و عقل ، در پى حقيقت ]

حرص تازد بىهده سوى سراب * عقل گويد نيك بين كان نيست آب

[ وقتى حرص غالب آيد ، فرياد عقل به جايى نرسد ]

[ وقتى حرص غالب آيد ، فرياد عقل به جايى نرسد ]

حرص غالب بود و زر چون جان شده * نعره‌ى عقل آن زمان پنهان شده

گشته صد تو حرص و غوغاهاى او * گشته پنهان حكمت و ايماى او

[ فرجام ناگوار آزمندى ]

[ فرجام ناگوار آزمندى ]

تا كه در چاه غرور اندر فتد * آن گه از حكمت ملامت بشنود

چون ز بند دام باد او شكست * نفس لوامه بر او يابيد دست

تا به ديوار بلا نايد سرش * نشنود پند دل آن گوش كرش

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

كودكان را حرص لوزينه و شكر * از نصيحتها كند دو گوش كر

چون كه درد دنبلش آغاز شد * در نصيحت هر دو گوشش باز شد

[ ادامهء حكايت اياز ]

[ ادامهء حكايت اياز ]

حجره را با حرص و صد گونه هوس * باز كردند آن زمان آن چند كس

اندر افتادند از در ز ازدحام * همچو اندر دوغ گنديده هوام

[ وصف دنياپرستان به زبان تمثيل ]

[ وصف دنياپرستان به زبان تمثيل ]

عاشقانه در فتد با كر و فر * خورد امكان نى و بسته هر دو پر

[ ادامهء حكايت اياز ]

[ ادامهء حكايت اياز ]

بنگريدند از يسار و از يمين * چارقى بدريده بود و پوستين

باز گفتند اين مكان بىنوش نيست * چارق اينجا جز پى رو پوش نيست

هين بياور ميخهاى تيز را * امتحان كن حفره و كاريز را

هر طرف كندند و جستند آن فريق * حفره‌ها كندند و گوهاى عميق