مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٧٠٢

[ پند ، گوش شنوا مىخواهد ]

پيش از آن كه روزگار خود برم * عمر با ايشان به پايان آورم

كاله‌ى معيوب بخريده بدم * شكر كز عيبش پگه واقف شدم

پيش از آن كز دست سرمايه شدى * عاقبت معيوب بيرون آمدى

مال رفته عمر رفته اى نسيب * مال و جان داده پى كاله‌ى معيب

رخت دادم زر قلبى بستدم * شاد شادان سوى خانه مىشدم

شكر كاين زر قلب پيدا شد كنون * پيش از آن كه عمر بگذشتى فزون

قلب ماندى تا ابد در گردنم * حيف بودى عمر ضايع كردنم

چون پگه تر قلبى او رو نمود * پاى خود زو واكشم من زود زود

يار تو چون دشمنى پيدا كند * گر حقد و رشك او بيرون زند

تو از آن اعراض او افغان مكن * خويشتن را ابله و نادان مكن

بلكه شكر حق كن و نان بخش كن * كه نگشتى در جوال او كهن

[ بهترين رفيقان ، خدا و خدا دوستان‌اند ]

[ بهترين رفيقان ، خدا و خدا دوستان‌اند ]

از جوالش زود بيرون آمدى * تا بجويى يار صدق سرمدى

نازنين يارى كه بعد از مرگ تو * رشته‌ى يارى او گردد سه تو

آن مگر سلطان بود شاه رفيع * يا بود مقبول سلطان و شفيع

[ اعراض دوستان ظاهرى از آدمى ، عين سعادت است ]

[ اعراض دوستان ظاهرى از آدمى ، عين سعادت است ]

رستى از قلاب و سالوس و دغل * غر او ديدى عيان پيش از اجل

اين جفاى خلق با تو در جهان * گر بدانى گنج زر آمد نهان

خلق را با تو چنين بد خو كنند * تا ترا ناچار رو آن سو كنند

اين يقين دان كه در آخر جمله‌شان * خصم گردند و عدو و سركشان

[ قهر خدا از وفاى دوستان ظاهرى بهتر است ]

[ قهر خدا از وفاى دوستان ظاهرى بهتر است ]

تو بمانى با فغان اندر لحد * لا تذرنى فرد خواهان از احد

اى جفايت به ز عهد وافيان * هم ز داد تست شهد وافيان

[ دارايى خود را به خدا بسپار تا محفوظ بماند ]

[ دارايى خود را به خدا بسپار تا محفوظ بماند ]

بشنو از عقل خود اى انبار دار * گندم خود را به ارض اللَّه سپار

تا شود ايمن ز دزد و از شپش * ديو را با ديوچه زوتر بكش

[ عارفان ، صيد شيطان نشوند ]

[ عارفان ، صيد شيطان نشوند ]

كاو همىترساندت هر دم ز فقر * همچو كبكش صيد كن اى نره صقر

باز سلطان عزيز كاميار * ننگ باشد كه كند كبكش شكار

[ رجوع به حكايت اهل ضروان ]

[ رجوع به حكايت اهل ضروان ]

بس وصيت كرد و تخم وعظ كاشت * چون زمينشان شوره بد سودى نداشت

[ پند ، گوش شنوا مىخواهد ]

[ پند ، گوش شنوا مىخواهد ]

گر چه ناصح را بود صد داعيه * پند را اذنى ببايد واعيه

تو به صد تلطيف پندش مىدهى * او ز پندت مىكند پهلو تهى

يك كس نامستمع ز استيز و رد * صد كس گوينده را عاجز كند

ز انبيا ناصح‌تر و خوش لهجه‌تر * كى بود كه گرفت دمشان در حجر

ز انچه كوه و سنگ در كار آمدند * مىنشد بد بخت را بگشاده بند

آن چنان دلها كه بدشان ما و من * نعتشان شد بل أَشَدُّ قَسْوَةً