مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٦٩١

[ رجوع روح عارف به محضر خداوند ]

داستان آن عاشق كه با معشوق خود بر مىشمرد خدمتها و وفاهاى خود را و شبهاى دراز تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ

داستان آن عاشق كه با معشوق خود بر مىشمرد خدمتها و وفاهاى خود را و شبهاى دراز تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ

را و بىنوايى و جگر تشنگى روزهاى دراز را و مىگفت كه من جز اين خدمت نمىدانم اگر خدمت ديگر هست مرا ارشاد كن كه هر چه فرمايى منقادم اگر در آتش رفتن است چون خليل عليه السلام و اگر در دهان نهنگ دريا فتادن است چون يونس عليه السلام و اگر هفتاد بار كشته شدن است چون جرجيس عليه السلام و اگر از گريه نابينا شدن است چون شعيب عليه السلام و وفا و جان بازى انبيا را عليه السلام شمار نيست ، و جواب گفتن معشوق او را

[ حكايت در اينكه عشق با خودبينى درنمىسازد ]

[ حكايت در اينكه عشق با خودبينى درنمىسازد ]

آن يكى عاشق به پيش يار خود * مىشمرد از خدمت و از كار خود

كز براى تو چنين كردم چنان * تيرها خوردم درين رزم و سنان

مال رفت و زور رفت و نام رفت * بر من از عشقت بسى ناكام رفت

هيچ صبحم خفته يا خندان نيافت * هيچ شامم با سر و سامان نيافت

آن چه او نوشيده بود از تلخ و درد * او به تفصيلش يكايك مىشمرد

نه از براى منتى بل مىنمود * بر درستى محبت صد شهود

عاقلان را يك اشارت بس بود * عاشقان را تشنگى ز آن كى رود

مىكند تكرار گفتن بىملال * كى ز اشارت بس كند حوت از زلال

صد سخن مىگفت ز آن درد كهن * در شكايت كه نگفتم يك سخن

آتشى بودش نمىدانست چيست * ليك چون شمع از تف آن مىگريست

گفت معشوق اين همه كردى و ليك * گوش بگشا پهن و اندر ياب نيك

كانچه اصل اصل عشق است و ولاست * آن نكردى اين چه كردى فرعهاست

گفتش آن عاشق بگو كان اصل چيست * گفت اصلش مردن است و نيستى است

تو همه كردى نمردى زنده‌اى * هين بمير ار يار جان با زنده‌اى

هم در آن دم شد دراز و جان بداد * همچو گل در باخت سر خندان و شاد

[ روح عاشق ، از آلايش‌هاى مادى پاك است ]

[ روح عاشق ، از آلايش‌هاى مادى پاك است ]

ماند آن خنده بر او وقف ابد * همچو جان و عقل عارف بىكبد

نور مه آلوده كى گردد ابد * گر زند آن نور بر هر نيك و بد

او ز جمله پاك وا گردد به ماه * همچو نور عقل و جان سوى إله

وصف پاكى وقف بر نور مه است * تابشش گر بر نجاسات ره است

ز ان نجاسات ره و آلودگى * نور را حاصل نگردد بد رگى

[ رجوع روح عارف به محضر خداوند ]

[ رجوع روح عارف به محضر خداوند ]

ارْجِعِي بشنود نور آفتاب * سوى اصل خويش باز آمد شتاب

نه ز گلخنها بر او ننگى بماند * نه ز گلشنها بر او رنگى بماند

نور ديده و نور ديده باز گشت * ماند در سوداى او صحرا و دشت