مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٦٧١

[ زاغ ، نماد كسانى است كه آرزوهاى دراز دارند و عمرى طولانى خواهند ]

كاو نبى وقت خويش است اى مريد * تا از او نور نبى آيد پديد

در حديبيه شدى حاضر بدين * و آن صحابه‌ى بيعتى را هم قرين

پس زده يار مبشر آمدى * همچو زر ده دهى خالص شدى

تا معيت راست آيد ز انكه مرد * با كسى جفت است كاو را دوست كرد

اين جهان و آن جهان با او بود * وين حديث احمد خوش خو بود

گفت المرء مع محبوبه * لا يفك القلب من مطلوبه

[ به دام نفسانيات گرفتار ميا ]

[ به دام نفسانيات گرفتار ميا ]

هر كجا دام است و دانه كم نشين * رو زبون گيرا زبون گيران ببين

[ صيّاد صيدهاى نفسانى ، در واقع خود ، صيد مىشود ]

[ صيّاد صيدهاى نفسانى ، در واقع خود ، صيد مىشود ]

اى زبون‌گير زبونان اين بدان * دست هم بالاى دست است اى جوان

تو زبونى و زبون‌گير اى عجب * هم تو صيد و صيد گير اندر طلب

[ در نكوهش كوردلى ]

[ در نكوهش كوردلى ]

بين ايدى خلفهم سدا مباش * كه نبينى خصم را و آن خصم فاش

[ حرص صيد كردن ، آدمى را صيد ديگر صيادان مىكند ]

[ حرص صيد كردن ، آدمى را صيد ديگر صيادان مىكند ]

حرص صيادى ز صيدى مغفل است * دلبريى مىكند او بىدل است

[ لزوم هوشيار بودن نسبت به دام‌ها ]

[ لزوم هوشيار بودن نسبت به دام‌ها ]

تو كم از مرغى مباش اندر نشيد * بين ايدى خلف عصفورى بديد

چون به نزد دانه آيد پيش و پس * چند گرداند سر و رو آن نفس

كاى عجب پيش و پسم صياد هست * تا كشم از بيم او زين لقمه دست

[ عبرت از تاريخ ]

[ عبرت از تاريخ ]

تو ببين پس قصه‌ى فجار را * پيش بنگر مرگ يار و جار را

كاو هلاكت دادشان بىآلتى * او قرين تست در هر حالتى

حق شكنجه كرد و گر زو دست نيست * پس بدان بىدست حق داور كنى است

آن كه مىگفتى اگر حق هست كو * در شكنجه‌ى او مقر مىشد كه هو

آن كه مىگفت اين بعيد است و عجيب * اشك مىراند و همىگفت اى قريب

[ دلبستگى به ظواهر دنيا ، دام آدمى است ]

[ دلبستگى به ظواهر دنيا ، دام آدمى است ]

چون فرار از دام واجب ديده است * دام تو خود بر پرت چسبيده است

[ لزوم گسستن وابستگىهاى نفسانى ]

[ لزوم گسستن وابستگىهاى نفسانى ]

بر كنم من ميخ اين منحوس دام * از پى كامى نباشم تلخ كام

در خور عقل تو گفتم اين جواب * فهم كن وز جستجو رو بر متاب

بگسل اين حبلى كه حرص است و حسد * ياد كن فى جيدها حبل مسد

سبب كشتن خليل عليه السلام زاغ را كه آن اشارت به قمع كدام صفت بود از صفات مذمومه‌ى مهلكه در مريد

سبب كشتن خليل عليه السلام زاغ را كه آن اشارت به قمع كدام صفت بود از صفات مذمومه‌ى مهلكه در مريد

[ زاغ ، نماد كسانى است كه آرزوهاى دراز دارند و عمرى طولانى خواهند ]

[ زاغ ، نماد كسانى است كه آرزوهاى دراز دارند و عمرى طولانى خواهند ]

اين سخن را نيست پايان و فراغ * اى خليل حق چرا كشتى تو زاغ