مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٦٦٤

[ عشق حقيقى ، معشوق‌هاى مجازى را محو مىكند ]

حد اعيان و عرض دانسته گير * حد خود را دان كه نبود زين گزير

چون بدانى حد خود زين حد گريز * تا به بىحد در رسى اى خاك بيز

عمر در محمول و در موضوع رفت * بىبصيرت عمر در مسموع رفت

هر دليلى بىنتيجه و بىاثر * باطل آمد در نتيجه‌ى خود نگر

[ قيل و قال را رها كن ]

[ قيل و قال را رها كن ]

جز به مصنوعى نديدى صانعى * بر قياس اقترانى قانعى

مىفزايد در وسايط فلسفى * از دلايل باز بر عكسش صفى

اين گريزد از دليل و از حجاب * از پى مدلول سر برده به جيب

[ رجحان بينش شهودى بر بينش قياسى و استدلالى ]

[ رجحان بينش شهودى بر بينش قياسى و استدلالى ]

گر دخان او را دليل آتش است * بىدخان ما را در آن آتش خوش است

خاصه اين آتش كه از قرب و ولا * از دخان نزديك‌تر آمد بما

پس سيه كارى بود رفتن ز جان * بهر تخييلات جان سوى دخان

در بيان قول رسول عليه السلام لا رهبانيه فى الاسلام

در بيان قول رسول عليه السلام لا رهبانيه فى الاسلام

[ در نهى از رهبانيت و تشويق به عرفان جامعه‌گرا ]

[ در نهى از رهبانيت و تشويق به عرفان جامعه‌گرا ]

بر مكن پر را و دل بر كن از او * ز انكه شرط اين جهاد آمد عدو

چون عدو نبود جهاد آمد محال * شهوتت نبود نباشد امتثال

صبر نبود چون نباشد ميل تو * خصم چون نبود چه حاجت حيل تو

هين مكن خود را خصى رهبان مشو * ز انكه عفت هست شهوت را گرو

بىهوا نهى از هوا ممكن نبود * غازيى بر مردگان نتوان نمود

أَنْفِقُوا * گفته است پس كسبى بكن * ز انكه نبود خرج بىدخل كهن

گر چه آورد أَنْفِقُوا * را مطلق او * تو بخوان كه اكسبوا ثم انفقوا

همچنان چون شاه فرمود اصْبِرُوا * رغبتى بايد كز آن تابى تو رو

پس كُلُوا از بهر دام شهوت است * بعد از آن لا تُسْرِفُوا آن عفت است

چون كه محمول به نبود لديه * نيست ممكن بود محمول عليه

چون كه رنج صبر نبود مر ترا * شرط نبود پس فرو نايد جزا

حبذا آن شرط و شادا آن جزا * آن جزاى دل نواز جان فزا

در بيان آن كه ثواب عمل عاشق از حق هم حق است

در بيان آن كه ثواب عمل عاشق از حق هم حق است

[ عاشق خدا ، فقط او را مىخواهد و بلا و آسودگى برايش اهميتى ندارد ]

[ عاشق خدا ، فقط او را مىخواهد و بلا و آسودگى برايش اهميتى ندارد ]

عاشقان را شادمانى و غم اوست * دست مزد و اجرت خدمت هم اوست

[ عاشق حقيقى ، همهء معشوق‌هاى مجازى را نفى مىكند ]

[ عاشق حقيقى ، همهء معشوق‌هاى مجازى را نفى مىكند ]

غير معشوق ار تماشايى بود * عشق نبود هرزه سودايى بود

[ عشق حقيقى ، معشوق‌هاى مجازى را محو مىكند ]

[ عشق حقيقى ، معشوق‌هاى مجازى را محو مىكند ]