مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٥

[ تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

نمودن جبرئيل عليه السلام خود را به مصطفى صلى اللَّه عليه و آله به صورت خويش و از هفت صد پر او چون يك پر ظاهر شد افق را بگرفت و آفتاب محجوب شد با همه شعاعش

نمودن جبرئيل عليه السلام خود را به مصطفى صلى اللَّه عليه و آله به صورت خويش و از هفت صد پر او چون يك پر ظاهر شد افق را بگرفت و آفتاب محجوب شد با همه شعاعش

[ حكايت در اينكه قهر خدا براى طاغيان ، كوبنده و براى اوليا ، نرم و لطيف است ]

[ حكايت در اينكه قهر خدا براى طاغيان ، كوبنده و براى اوليا ، نرم و لطيف است ]

مصطفى مىگفت پيش جبرئيل * كه چنان كه صورت تست اى خليل

مر مرا بنما تو محسوس آشكار * تا ببينم مر ترا نظاره وار

گفت نتوانى و طاقت نبودت * حس ضعيف است و تنك سخت آيدت

گفت بنما تا ببيند اين جسد * تا چه حد حس نازك است و بىمدد

[ انسان از نظر حسّى ، ناتوان و از نظر فكرى و روحى توانمند است ]

[ انسان از نظر حسّى ، ناتوان و از نظر فكرى و روحى توانمند است ]

آدمى را هست حس تن سقيم * ليك در باطن يكى خلقى عظيم

[ تمثيل در تبيين بيت پيشين ]

[ تمثيل در تبيين بيت پيشين ]

بر مثال سنگ و آهن اين تنه * ليك هست او در صفت آتش زنه

سنگ و آهن مولد ايجاد نار * زاد آتش بر دو والد قهربار

باز آتش دست كار وصف تن * هست قاهر بر تن او و شعله زن

باز در تن شعله ابراهيم‌وار * كه از او مقهور گردد برج نار

لاجرم گفت آن رسول ذو فنون * رمز نحن الاخرون السابقون

ظاهر اين دو به سندانى زبون * در صفت از كان آهنها فزون

[ انسان از نظر ظاهر ، فرع جهان و از نظر باطن ، اصل جهان است ]

[ انسان از نظر ظاهر ، فرع جهان و از نظر باطن ، اصل جهان است ]

پس به صورت آدمى فرع جهان * وز صفت اصل جهان اين را بدان

ظاهرش را پشه‌اى آرد به چرخ * باطنش باشد محيط هفت چرخ

[ ادامهء حكايت جبرئيل و محمد ( ص ) ]

[ ادامهء حكايت جبرئيل و محمد ( ص ) ]

چون كه كرد الحاح بنمود اندكى * هيبتى كه كه شود زو مندكى

شهپرى بگرفته شرق و غرب را * از مهابت گشت بىهش مصطفى

چون ز بيم و ترس بىهوشش بديد * جبرئيل آمد در آغوشش كشيد

آن مهابت قسمت بيگانگان * وين تجمش دوستان را رايگان

[ تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

[ تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

هست شاهان را زمان بر نشست * هول سرهنگان و صارم‌ها به دست

دور باش و نيزه و شمشيرها * كه بلرزند از مهابت شيرها

بانگ چاووشان و آن چوگانها * كه شود سست از نهيبش جانها

اين براى خاص و عام ره گذر * كه كندشان از شهنشاهى خبر

از براى عام باشد اين شكوه * تا كلاه كبر ننهند آن گروه

تا من و ماهاى ايشان بشكند * نفس خود بين فتنه و شر كم كند

شهر از آن ايمن شود كان شهريار * دارد اندر قهر زخم و گير و دار

پس بميرد آن هوسها در نفوس * هيبت شه مانع آيد ز آن نحوس

باز چون آيد به سوى بزم خاص * كى بود آن جا مهابت يا قصاص

حلم در حلم است و رحمتها به جوش * نشنوى از غير چنگ و نى خروش