مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٦٢٧
[ از هستىهاى مجازى در گذر تا راست انديش و درست كردار باشى ]
حكايت آن زن پليد كار كه شوهر را گفت كه آن خيالات از سر امرودبن مىنمايد ترا كه چنينها نمايد چشم آدمى را سر آن امرودبن ، از سر امرودبن فرود آى تا آن خيالها برود ، و اگر كسى گويد كه آن چه آن مرد مىديد خيال نبود جواب اين مثال است نه مثل ، در مثال همين قدر بس بود كه اگر بر سر امرودبن نرفتى هرگز آنها نديدى خواه خيال خواه حقيقت
حكايت آن زن پليد كار كه شوهر را گفت كه آن خيالات از سر امرودبن مىنمايد ترا كه چنينها نمايد چشم آدمى را سر آن امرودبن ، از سر امرودبن فرود آى تا آن خيالها برود ، و اگر كسى گويد كه آن چه آن مرد مىديد خيال نبود جواب اين مثال است نه مثل ، در مثال همين قدر بس بود كه اگر بر سر امرودبن نرفتى هرگز آنها نديدى خواه خيال خواه حقيقت
[ حكايت در اينكه از خودبينى بيرون آى تا حقيقت را مشاهده كنى ]
[ حكايت در اينكه از خودبينى بيرون آى تا حقيقت را مشاهده كنى ]
آن زنى مىخواست تا با مول خود * بر زند در پيش شوى گول خود
پس به شوهر گفت زن كاى نيك بخت * من بر آيم ميوه چيدن بر درخت
چون بر آمد بر درخت آن زن گريست * چون ز بالا سوى شوهر بنگريست
گفت شوهر را كه اى مأبون رد * كيست آن لوطى كه بر تو مىفتد
تو به زير او چو زن بغنودهاى * اى فلان تو خود مخنث بودهاى
گفت شوهر نه سرت گويى بگشت * ور نه اينجا نيست غير من به دشت
زن مكرر كرد كان با برطله * كيست بر پشتت فرو خفته هله
گفت اى زن هين فرود آ از درخت * كه سرت گشت و خرف گشتى تو سخت
چون فرود آمد بر آمد شوهرش * زن كشيد آن مول را اندر برش
گفت شوهر كيست آن اى روسپى * كه به بالاى تو آمد چون كپى
گفت زن نه نيست اينجا غير من * هين سرت بر گشته شد هرزه متن
او مكرر كرد بر زن آن سخن * گفت زن اين هست از امرودبن
از سر امرودبن من همچنان * كژ همىديدم كه تو اى قلتبان
هين فرود آ تا ببينى هيچ نيست * اين همه تخييل از امروبنى است
[ هزليات مثنوى ، جنبهء تعليمى و بيدارگرى دارد ]
[ هزليات مثنوى ، جنبهء تعليمى و بيدارگرى دارد ]
هزل تعليم است آن را جد شنو * تو مشو بر ظاهر هزلش گرو
هر جدى هزل است پيش هازلان * هزلها جد است پيش عاقلان
[ از هستىهاى مجازى در گذر تا راست انديش و درست كردار باشى ]
[ از هستىهاى مجازى در گذر تا راست انديش و درست كردار باشى ]
كاهلان امرودبن جويند ليك * تا بدان امرودبن راهى است نيك
نقل كن ز امرودبن كاكنون بر او * گشتهاى تو خيره چشم و خيره رو
اين منى و هستى اول بود * كه بر او ديده كژ و احول بود
چون فرود آيى از اين امرودبن * كژ نماند فكرت و چشم و سخن
يك درخت بخت بينى گشته اين * شاخ او بر آسمان هفتمين
چون فرود آيى از او گردى جدا * مبدلش گرداند از رحمت خدا
زين تواضع كه فرود آيى خدا * راست بينى بخشد آن چشم ترا
راست بينى گر بدى آسان و زب * مصطفى كى خواستى آن را ز رب