مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٥

[ مؤمن ، با نور خدا مىبيند ]

نظر كردن شير در چاه و ديدن عكس خود را و آن خرگوش را

نظر كردن شير در چاه و ديدن عكس خود را و آن خرگوش را

چون كه شير اندر بر خويشش كشيد * در پناه شير تا چه مىدويد

چون كه در چه بنگريدند اندر آب * اندر آب از شير و او در تافت تاب

شير عكس خويش ديد از آب تفت * شكل شيرى در برش خرگوش زفت

چون كه خصم خويش را در آب ديد * مر و را بگذاشت و اندر چه جهيد

در فتاد اندر چهى كاو كنده بود * ز آن كه ظلمش در سرش آينده بود

[ فرجام ناگوار ستمگران ]

[ فرجام ناگوار ستمگران ]

چاه مظلم گشت ظلم ظالمان * اين چنين گفتند جمله عالمان

هر كه ظالمتر چهش با هول‌تر * عدل فرموده ست بدتر را بتر

اى كه تو از ظلم چاهى مىكنى * دان كه بهر خويش دامى مىكنى

گرد خود چون كرم پيله بر متن * بهر خود چه مىكنى اندازه كن

مر ضعيفان را تو بىخصمى مدان * از نبى ذا جاء نصر اللَّه خوان

گر تو پيلى خصم تو از تو رميد * نك جزا طيرا ابابيلت رسيد

گر ضعيفى در زمين خواهد امان * غلغل افتد در سپاه آسمان

گر بدندانش گزى پر خون كنى * درد دندانت بگيرد چون كنى

شير خود را ديد در چه وز غلو * خويش را نشناخت آن دم از عدو

عكس خود را او عدوى خويش ديد * لا جرم بر خويش شمشيرى كشيد

[ عيب‌جويان ، معايب را در ديگران مىبينند و خود را مبرّا مىشمرند حال آنكه ستيز آنان با ديگران ستيز با خود است ]

[ عيب‌جويان ، معايب را در ديگران مىبينند و خود را مبرّا مىشمرند حال آنكه ستيز آنان با ديگران ستيز با خود است ]

اى بسا ظلمى كه بينى از كسان * خوى تو باشد در ايشان اى فلان

اندر ايشان تافته هستى تو * از نفاق و ظلم و بد مستى تو

آن تويى و آن زخم بر خود مىزنى * بر خود آن دم تار لعنت مىتنى

در خود آن بد را نمىبينى عيان * ور نه دشمن بوديى خود را به جان

حمله بر خود مىكنى اى ساده مرد * همچو آن شيرى كه بر خود حمله كرد

چون به قعر خوى خود اندر رسى * پس بدانى كز تو بود آن ناكسى

شير را در قعر پيدا شد كه بود * نقش او آن كش دگر كس مىنمود

[ كيفر تجاوزگران ]

[ كيفر تجاوزگران ]

هر كه دندان ضعيفى مىكند * كار آن شير غلط بين مىكند

[ عيب‌جويى مكن كه خود نيز همان عيب را دارى ]

[ عيب‌جويى مكن كه خود نيز همان عيب را دارى ]

اى بديده عكس بد بر روى عم * بد نه عم است آن تويى از خود مرم

[ مؤمنان آينهء يكديگرند ]

[ مؤمنان آينهء يكديگرند ]

مومنان آيينه‌ى همديگرند * اين خبر مىاز پيمبر آورند

[ ديدن جهان از منظر اغراض و اميال ، آدمى را از حقيقت دور مىدارد ]

[ ديدن جهان از منظر اغراض و اميال ، آدمى را از حقيقت دور مىدارد ]

پيش چشمت داشتى شيشه‌ى كبود * ز آن سبب عالم كبودت مىنمود

گر نه كورى اين كبودى دان ز خويش * خويش را بد گو ، مگو كس را تو بيش

[ مؤمن ، با نور خدا مىبيند ]

[ مؤمن ، با نور خدا مىبيند ]