مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٦١٠

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

در ميان اين دو مرگ او زنده است * اين مطوق شكل جاى خنده است

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

شاه با خود گفت شادى را سبب * آن چنان غم بود از تسبيب رب

[ نسبى بودن پديده‌هاى جهان ]

[ نسبى بودن پديده‌هاى جهان ]

اى عجب يك چيز از يك روى مرگ * و آن ز يك روى دگر احيا و برگ

آن يكى نسبت بدان حالت هلاك * باز هم آن سوى ديگر امتساك

[ دو تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

[ دو تمثيل در تبيين ابيات پيشين ]

شادى تن سوى دنياوى كمال * سوى روز عاقبت نقص و زوال

خنده را در خواب هم تعبير خوان * گريه گويد با دريغ و اندهان

گريه را در خواب شادى و فرح * هست در تعبير اى صاحب مرح

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

شاه انديشيد كاين غم خود گذشت * ليك جان از جنس اين بد ظن بگشت

ور رسد خارى چنين اندر قدم * كه رود گل يادگارى بايدم

[ مرگ ، دريچه‌هاى بيشمارى دارد كه به روى انسان گشوده مىشود ]

[ مرگ ، دريچه‌هاى بيشمارى دارد كه به روى انسان گشوده مىشود ]

چون فنا را شد سبب بىمنتهى * پس كدامين راه را بنديم ما

صد دريچه و در سوى مرگ لديغ * مىكند اندر گشادن ژيغ ژيغ

[ آدمى از شدّت حرص ، جيرجير دريچه‌هاى مرگ را نمىشنود ]

[ آدمى از شدّت حرص ، جيرجير دريچه‌هاى مرگ را نمىشنود ]

ژيغ ژيغ تلخ آن درهاى مرگ * نشنود گوش حريص از حرص برگ

[ انواع بيمارىها و حوادث ديگر ، دريچه‌هاى مرگ است ]

[ انواع بيمارىها و حوادث ديگر ، دريچه‌هاى مرگ است ]

از سوى تن دردها بانگ در است * و ز سوى خصمان جفا بانگ در است

جان من بر خوان دمى فهرست طب * نار علتها نظر كن ملتهب

ز آن همه‌ى غرها در اين خانه ره است * هر دو گامى پر ز كژدمها چه است

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

باد تند است و چراغم ابترى * زو بگيرانم چراغ ديگرى

تا بود كز هر دو يك وافى شود * گر به باد آن يك چراغ از جا رود

[ عارفان ، شعلهء روح را با سوخت جسم مىافروزند ]

[ عارفان ، شعلهء روح را با سوخت جسم مىافروزند ]

همچو عارف كز تن ناقص چراغ * شمع دل افروخت از بهر فراغ

تا كه روزى كاين بميرد ناگهان * پيش چشم خود نهد او شمع جان

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

او نكرد اين فهم پس داد از غرر * شمع فانى را به فانيى دگر

عروس آوردن پادشاه فرزند خود را از خوف انقطاع نسل

عروس آوردن پادشاه فرزند خود را از خوف انقطاع نسل

پس عروسى خواست بايد بهر او * تا نمايد زين تزوج نسل رو

گر رود سوى فنا اين باز باز * فرخ او گردد ز بعد باز باز

صورت اين باز گر ز ينجا رود * معنى او در ولد باقى بود

[ فرزند ، زبدهء وجود والدين است ]

[ فرزند ، زبدهء وجود والدين است ]

بهر اين فرمود آن شاه نبيه * مصطفى كه الولد سر ابيه

بهر اين معنى همه‌ى خلق از شعف * مىبياموزند طفلان را حرف

تا بماند آن معانى در جهان * چون شود آن قالب ايشان نهان

حق به حكمت حرصشان داده ست جد * بهر رشد هر صغير مستعد

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

من هم از بهر دوام نسل خويش * جفت خواهم پور خود را خوب كيش