مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٣٦

[ حكايت در اينكه تشابه ظاهرى ، دليل بر يكسانى باطن نمىشود ]

اى بسا مسجد بر آورده كرام * ليك نبود مسجد اقصاش نام

كعبه را كه هر دمى عزى فزود * آن ز اخلاصات ابراهيم بود

فضل آن مسجد ز خاك و سنگ نيست * ليك در بناش حرص و جنگ نيست

نه كتبشان مثل كتب ديگران * نه مساجدشان نه كسب و خان و مان

نه ادبشان نه غضبشان نه نكال * نه نعاس و نه قياس و نه مقال

هر يكيشان را يكى فرى دگر * مرغ جانشان طاير از پرى دگر

دل همىلرزد ز ذكر حالشان * قبله‌ى افعال ما افعالشان

مرغشان را بيضه‌ها زرين بده ست * نيم شب جانشان سحرگه بين شده ست

هر چه گويم من به جان نيكوى قوم * نقص گفتم گشته ناقص گوى قوم

مسجد اقصى بسازيد اى كرام * كه سليمان باز آمد و السلام

ور ازين ديوان و پريان سر كشند * جمله را املاك در چنبر كشند

ديو يك دم كژ رود از مكر و زرق * تازيانه آيدش بر سر چو برق

چون سليمان شو كه تا ديوان تو * سنگ برند از پى ايوان تو

چون سليمان باش بىوسواس و ريو * تا ترا فرمان برد جنى و ديو

خاتم تو اين دل است و هوش دار * تا نگردد ديو را خاتم شكار

پس سليمانى كند بر تو مدام * ديو با خاتم حذر كن و السلام

آن سليمانى دلا منسوخ نيست * در سر و سرت سليمانى كنى است

ديو هم وقتى سليمانى كند * ليك هر جولاهه اطلس كى تند

دست جنباند چو دست او و ليك * در ميان هر دوشان فرقى است نيك

شاعرى آورد شعرى پيش شاه * بر اميد خلعت و اكرام و جاه

شاه مكرم بود فرمودش هزار * از زر سرخ و كرامات و نثار

پس وزيرش گفت كاين اندك بود * ده هزارش هديه وا ده تا رود

از چنو شاعر پس از تو بحر دست * ده هزارى كه بگفتم اندك است

فقه گفت آن شاه را و فلسفه * تا بر آمد عشر خرمن از كفه

ده هزارش داد و خلعت در خورش * خانه‌ى شكر و ثنا گشت آن سرش

پس تفحص كرد كاين سعى كه بود * شاه را اهليت من كى نمود

پس بگفتندش فلان الدين وزير * آن حسن نام و حسن خلق و ضمير

در ثناى او يكى شعرى دراز * بر نبشت و سوى خانه رفت باز

بىزبان و لب همان نعماى شاه * مدح شه مىكرد و خلعتهاى شاه