مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥١٩

[ تمثيلى طنز آميز در اينكه قدر عطاياى الهى را بايد دانست ]

آن يكى درويش هيزم مىكشيد * خسته و مانده ز بيشه در رسيد

پس بگفتم من ز روزى فارغم * زين سپس از بهر رزقم نيست غم

ميوه‌ى مكروه بر من خوش شده است * رزق خاصى جسم را آمد به دست

چون كه من فارغ شده‌ستم از گلو * حبه اى چند است اين بدهم به دو

بدهم اين زر را بدين تكليف كش * تا دو سه روزك شود از قوت خوش

خود ضميرم را همىدانست او * ز انكه سمعش داشت نور از شمع هو

بود پيشش سر هر انديشه‌اى * چون چراغى در درون شيشه‌اى

هيچ پنهان مىنشد از وى ضمير * بود بر مضمون دلها او امير

پس همىمنگيد با خود زير لب * در جواب فكرتم آن بو العجب

كه چنين انديشى از بهر ملوك * كيف تلقى الرزق ان لم يرزقوك

من نمىكردم سخن را فهم ليك * بر دلم مىزد عتابش نيك نيك

سوى من آمد به هيبت همچو شير * تنگ هيزم را ز خود بنهاد زير

پرتو حالى كه او هيزم نهاد * لرزه بر هر هفت عضو من فتاد

گفت يا رب گر ترا خاصان هىاند * كه مبارك دعوت و فرخ پىاند

لطف تو خواهم كه ميناگر شود * اين زمان اين تنگ هيزم زر شود

در زمان ديدم كه زر شد هيزمش * همچو آتش بر زمين مىتافت خوش

من در آن بىخود شدم تا دير گه * چون كه با خويش آمدم من از وله

بعد از آن گفت اى خدا گر آن كبار * بس غيورند و گريزان ز اشتهار

باز اين را بند هيزم ساز زود * بىتوقف هم بر آن حالى كه بود

در زمان هيزم شد آن اغصان زر * مست شد در كار او عقل و نظر

بعد از آن برداشت هيزم را و رفت * سوى شهر از پيش من او تيز و تفت

خواستم تا در پى آن شه روم * پرسم از وى مشكلات و بشنوم

بسته كرد آن هيبت او مر مرا * پيش خاصان ره نباشد عامه را

ور كسى را ره شود گو سر فشان * كان بود از رحمت و از جذبشان

پس غنيمت دار آن توفيق را * چون بيابى صحبت صديق را

نه چو آن ابله كه يابد قرب شاه * سهل و آسان در فتد آن دم ز راه

چون ز قربانى دهندش بيشتر * پس بگويد ران گاو است اين مگر

نيست اين از ران گاو اى مفترى * ران گاوت مىنمايد از خرى

بذل شاهانه‌ست اين بىرشوتى * بخشش محض است اين از رحمتى