مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥١٦

[ حكايت در اينكه پرداختن به نفسانيات ، آدمى را زيانكار كند ]

اين زر من بر سر آن زر نهيد * كورى تن فرج استر را دهيد

فرج استر لايق حلقه‌ى زر است * زر عاشق روى زرد اصفر است

كه نظرگاه خداوند است آن * كز نظر انداز خورشيد است كان

كو نظرگاه شعاع آفتاب * كو نظرگاه خداوند لباب

از گرفت من ز جان اسپر كنيد * گر چه اكنون هم گرفتار منيد

مرغ فتنه‌ى دانه بر بام است او * پر گشاده بسته‌ى دام است او

چون به دانه داد او دل را به جان * ناگرفته مر و را بگرفته دان

آن نظرها كه به دانه مىكند * آن گره دان كاو به پا بر مىزند

دانه گويد گر تو مىدزدى نظر * من همىدزدم ز تو صبر و مقر

چون كشيدت آن نظر اندر پىام * پس بدانى كز تو من غافل نىام

پيش عطارى يكى گل خوار رفت * تا خرد ابلوج قند خاص زفت

پس بر عطار طرار دو دل * موضع سنگ ترازو بود گل

گفت گل سنگ ترازوى من است * گر ترا ميل شكر به خريدن است

گفت هستم در مهمى قند جو * سنگ ميزان هر چه خواهى باش گو

گفت با خود پيش آن كه گل خور است * سنگ چه بود گل نكوتر از زر است

همچو آن دلاله كه گفت اى پسر * نو عروسى يافتم بس خوب فر

سخت زيبا ليك هم يك چيز هست * كان ستيره دختر حلواگر است

گفت بهتر اين چنين خود گر بود * دختر او چرب و شيرين‌تر بود

گر ندارى سنگ و سنگت از گل است * اين به و به گل مرا ميوه‌ى دل است

اندر آن كفه‌ى ترازو ز اعتداد * او بجاى سنگ آن گل را نهاد

پس براى كفه‌ى ديگر به دست * هم به قدر آن شكر را مىشكست

چون نبودش تيشه‌اى او دير ماند * مشترى را منتظر آن جا نشاند

رويش آن سو بود ، گل خور ناشكفت * گل از او پوشيده دزديدن گرفت

ترس ترسان كه نيايد ناگهان * چشم او بر من فتد از امتحان

ديد عطار آن و خود مشغول كرد * كه فزون‌تر دزد هين اى روى زرد