مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٠١

[ دنيا همچون تون حمام و دنيا پرستان همچون تونيان و تقوى و پاكى همچون درون گرمابه است ]

از پى آن گفت حق خود را بصير * كه بود ديد وىات هر دم نذير

از پى آن گفت حق خود را سميع * تا ببندى لب ز گفتار شنيع

از پى آن گفت حق خود را عليم * تا نينديشى فسادى تو ز بيم

نيست اينها بر خدا اسم علم * كه سيه كافور دارد نام هم

اسم مشتق است و اوصاف قديم * نه مثال علت اولى سقيم

ور نه تسخر باشد و طنز و دها * كر را سامع ضريران را ضيا

يا علم باشد حيى نام وقيح * يا سياه زشت را نام صبيح

طفلك نوزاده را حاجى لقب * يا لقب غازى نهى بهر نسب

گر بگويند اين لقبها در مديح * تا ندارد آن صفت نبود صحيح

تسخر و طنزى بود آن يا جنون * پاك حق عما يقول الظالمون

من همىدانستمت پيش از وصال * كه نكو رويى و ليكن بد خصال

من همىدانستمت پيش از لقا * كز ستيزه راسخى اندر شقا

چون كه چشمم سرخ باشد در عمش * دانمش ز آن درد گر كم بينمش

تو مرا چون بره ديدى بىشبان * تو گمان بردى ندارم پاسبان

عاشقان از درد ز آن ناليده‌اند * كه نظر ناجايگه ماليده‌اند

بىشبان دانسته‌اند آن ظبى را * رايگان دانسته‌اند آن سبى را

تا ز غمزه تير آمد بر جگر * كه منم حارس گزافه كم نگر

كى كم از بره كم از بزغاله‌ام * كه نباشد حارس از دنباله‌ام

حارسى دارم كه ملكش مىسزد * داند او بادى كه آن بر من وزد

سرد بود آن باد يا گرم آن عليم * نيست غافل نيست غايب اى سقيم

نفس شهوانى ز حق كر است و كور * من به دل كوريت مىديدم ز دور

هشت سالت ز آن نپرسيدم به هيچ * كه پرت ديدم ز جهل پيچ پيچ

خود چه پرسم آن كه او باشد به تون * كه تو چونى چون بود او سر نگون

شهوت دنيا مثال گلخن است * كه از او حمام تقوى روشن است

ليك قسم متقى زين تون صفاست * ز انكه در گرمابه است و در نقاست