مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٩٧

[ خام ، كسى است كه اثر را مىبيند ، اما مؤثّر را نه ]

برد بيند خويش را در عين مات * پس بگويد اقتلوني يا ثقات

اين عوان در حق غيرى سود شد * ليك اندر حق خود مردود شد

رحم ايمانى از او ببريده شد * كين شيطانى بر او پيچيده شد

كارگاه خشم گشت و كين‌ورى * كينه دان اصل ضلال و كافرى

گفت عيسى را يكى هشيار سر * چيست در هستى ز جمله صعب‌تر

گفتش اى جان صعب‌تر خشم خدا * كه از آن دوزخ همىلرزد چو ما

گفت از اين خشم خدا چه بود امان * گفت ترك خشم خويش اندر زمان

پس عوان كه معدن اين خشم گشت * خشم زشتش از سبع هم در گذشت

چه اميدستش به رحمت جز مگر * باز گردد ز آن صفت آن بىهنر

گر چه عالم را از ايشان چاره نيست * اين سخن اندر ضلال افكندنى است

چاره نبود هر جهان را از چمين * ليك نبود آن چمين ماء معين

چون كه تنهايش بديد آن ساده مرد * زود او قصد كنار و بوسه كرد

بانگ بر وى زد به هيبت آن نگار * كه مرو گستاخ ادب را هوش دار

گفت آخر خلوت است و خلق نى * آب حاضر تشنه‌اى همچون منى

كس نمىجنبد در اين جا جز كه باد * كيست حاضر كيست مانع زين گشاد

گفت اى شيدا تو ابله بوده‌اى * ابلهى و ز عاقلان نشنوده‌اى

باد را ديدى كه مىجنبد بدان * باد جنبانى است اينجا باد ران

مروحه‌ى تصريف صنع ايزدش * زد بر اين باد و همىجنباندش

جزو بادى كه به حكم مادر است * باد بيزن تا نجنبانى نجست

جنبش اين جزو باد اى ساده مرد * بىتو و بىبادبيزن سر نكرد

جنبش باد نفس كاندر لب است * تابع تصريف جان و قالب است