مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٥

[ عشق ، آدمى را دلير و افزون‌طلب كرده است ]

حق به من گفته ست هان اى دادور * مشنو از خصمى تو بىخصمى دگر

تا نيايد هر دو خصم اندر حضور * حق نيايد پيش حاكم در ظهور

خصم تنها گر بر آرد صد نفير * هان و هان بىخصم قول او مگير

[ ادامهء حكايت پشه و سليمان ]

[ ادامهء حكايت پشه و سليمان ]

من نيارم رو ز فرمان تافتن * خصم خود را رو بياور سوى من

گفت قول تست برهان و درست * خصم من باد است و او در حكم تست

بانگ زد آن شه كه اى باد صبا * پشه افغان كرد از ظلمت بيا

هين مقابل شو تو و خصم و بگو * پاسخ خصم و بكن دفع عدو

باد چون بشنيد آمد تيز تيز * پشه بگرفت آن زمان راه گريز

پس سليمان گفت اى پشه كجا * باش تا بر هر دو رانم من قضا

گفت اى شه مرگ من از بود اوست * خود سياه اين روز من از دود اوست

او چو آمد من كجا يابم قرار * كاو بر آرد از نهاد من دمار

[ استنتاج از حكايت پشه و سليمان : فناى عارف در حضرت حق ]

[ استنتاج از حكايت پشه و سليمان : فناى عارف در حضرت حق ]

همچنين جوياى درگاه خدا * چون خدا آمد شود جوينده لا

گر چه آن وصلت بقا اندر بقاست * ليك ز اول آن بقا اندر فناست

سايه‌هايى كه بود جوياى نور * نيست گردد چون كند نورش ظهور

عقل كى ماند چو باشد سر ده او * كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ

هالك آيد پيش وجهش هست و نيست * هستى اندر نيستى خود طرفه‌اى است

اندر اين محضر خردها شد ز دست * چون قلم اينجا رسيده شد شكست

نواختن معشوق عاشق بىهوش را تا به هوش باز آيد

نواختن معشوق عاشق بىهوش را تا به هوش باز آيد

[ ادامهء حكايت وكيل صدر جهان ]

[ ادامهء حكايت وكيل صدر جهان ]

مىكشيد از بىهشىاش در بيان * اندك اندك از كرم صدر جهان

بانگ زد در گوش او شه كاى گدا * زر نثار آوردمت دامن گشا

جان تو كاندر فراقم مىطپيد * چون كه زنهارش رسيدم چون رميد

اى بديده در فراقم گرم و سرد * با خود آ از بىخودى و باز گرد

[ تمثيل در اينكه تجلى حق ، عقل و هوش آدمى را محو كند ]

[ تمثيل در اينكه تجلى حق ، عقل و هوش آدمى را محو كند ]

مرغ خانه اشترى را بىخرد * رسم مهمانش به خانه مىبرد

چون به خانه‌ى مرغ اشتر پا نهاد * خانه ويران گشت و سقف اندر فتاد

خانه‌ى مرغ است هوش و عقل ما * هوش صالح طالب ناقه‌ى خدا

ناقه چون سر كرد در آب و گلش * نه گل آن جا ماند نه جان و دلش

[ عشق ، آدمى را دلير و افزون‌طلب كرده است ]

[ عشق ، آدمى را دلير و افزون‌طلب كرده است ]

كرد فضل عشق انسان را فضول * زين فزون‌جويى ظلوم است و جهول

جاهل است و اندر اين مشكل شكار * مىكشد خرگوش شيرى در كنار