مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٩

[ توكّل ، سعى بشر را نفى نمىكند ]

با قضا پنجه مزن اى تند و تيز * تا نگيرد هم قضا با تو ستيز

مرده بايد بود پيش حكم حق * تا نيايد زخم از رب الفلق

گفت آرى گر توكل رهبر است * اين سبب هم سنت پيغمبر است

گفت پيغمبر به آواز بلند * با توكل زانوى اشتر ببند

رمز الكاسب حبيب اللَّه شنو * از توكل در سبب كاهل مشو

قوم گفتندش كه كسب از ضعف خلق * لقمه‌ى تزوير دان بر قدر حلق

نيست كسبى از توكل خوبتر * چيست از تسليم خود محبوبتر

بس گريزند از بلا سوى بلا * بس جهند از مار سوى اژدها

حيله كرد انسان و حيله‌ش دام بود * آن كه جان پنداشت خون آشام بود

در ببست و دشمن اندر خانه بود * حيله‌ى فرعون زين افسانه بود

صد هزاران طفل كشت آن كينه كش * و آن كه او مىجست اندر خانه‌اش

ديده‌ى ما چون بسى علت در اوست * رو فنا كن ديد خود در ديد دوست

ديد ما را ديد او نعم العوض * يا بى اندر ديد او كل غرض

طفل تا گيرا و تا پويا نبود * مركبش جز گردن بابا نبود

چون فضولى گشت و دست و پا نمود * در عنا افتاد و در كور و كبود

جانهاى خلق پيش از دست و پا * مىپريدند از وفا اندر صفا

چون به امر اهْبِطُوا * بندى شدند * حبس خشم و حرص و خرسندى شدند

ما عيال حضرتيم و شير خواه * گفت الخلق عيال للإله

آن كه او از آسمان باران دهد * هم تواند كاو ز رحمت نان دهد

گفت شير آرى ولى رب العباد * نردبانى پيش پاى ما نهاد

پايه پايه رفت بايد سوى بام * هست جبرى بودن اينجا طمع خام