مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٩
[ شجاعت در عرصهء عمل ، آشكار مىشود نه در خيالبافى و رجزخوانى ]
هم در اين سوراخ بنايى گرفت * در خور سوراخ دانايى گرفت
[ وصف احوال نازل دنياپرستان ]
[ وصف احوال نازل دنياپرستان ]
پيشه‌هايى كه مر او را در مزيد * كاندر اين سوراخ كار آيد گزيد
ز انكه دل بر كند از بيرون شدن * بسته شد راه رهيدن از بدن
[ سبب شيفتگى دنياپرستان به ظواهر دنيا ، همّت ضعيف آنان است ]
[ سبب شيفتگى دنياپرستان به ظواهر دنيا ، همّت ضعيف آنان است ]
عنكبوت ار طبع عنقا داشتى * از لعابى خيمه كى افراشتى
[ بيان مرگ و بيمارىها با زبانى تمثيلى ]
[ بيان مرگ و بيمارىها با زبانى تمثيلى ]
گربه كرده چنگ خود اندر قفص * نام چنگش درد و سرسام و مغص
گربه مرگ است و مرض چنگال او * مىزند بر مرغ و پر و بال او
گوشه گوشه مىجهد سوى دوا * مرگ چون قاضى است و رنجورى گوا
چون پياده‌ى قاضى آمد اين گواه * كه همىخواند ترا تا حكم گاه
[ در اجل معلّق ، امكان ادامهء زندگى ، ميسّر است ]
[ در اجل معلّق ، امكان ادامهء زندگى ، ميسّر است ]
مهلتى مىخواهى از وى در گريز * گر پذيرد شد و گرنه گفت خيز
جستن مهلت دوا و چاره‌ها * كه زنى بر خرقه‌ى تن پاره‌ها
[ در اجل محتوم ، ادامهء زندگى ممكن نيست ، حتى براى يك لحظه ]
[ در اجل محتوم ، ادامهء زندگى ممكن نيست ، حتى براى يك لحظه ]
عاقبت آيد صباحى خشم‌وار * چند باشد مهلت آخر شرم دار
[ پيش از فرا رسيدن مرگ ، از كرده‌هاى ناپسند خود توبه كن ]
[ پيش از فرا رسيدن مرگ ، از كرده‌هاى ناپسند خود توبه كن ]
عذر خود از شه بخواه اى پر حسد * پيش از آن كه آن چنان روزى رسد
[ هوىپرستان ، از مرگ مىهراسند ]
[ هوىپرستان ، از مرگ مىهراسند ]
و آن كه در ظلمت براند بارگى * بر كند ز آن نور دل يك بارگى
مىگريزد از گواه و مقصدش * كان گوا سوى قضا مىخواندش
ديگر باره ملامت كردن اهل مسجد مهمان را از شب خفتن در آن مسجد
ديگر باره ملامت كردن اهل مسجد مهمان را از شب خفتن در آن مسجد
[ باز عافيت‌طلبان ، عشاق را از راه خود حذر مىدهند ]
[ باز عافيت‌طلبان ، عشاق را از راه خود حذر مىدهند ]
قوم گفتندش مكن جلدى برو * تا نگردد جامه و جانت گرو
آن ز دور آسان نمايد به نگر * كه به آخر سخت باشد ره گذر
خويشتن آويخت بس مرد و سكست * وقت پيچا پيچ دست‌آويز جست
[ رويدادهاى خطير در ذهن آسان است و در واقعيت ، سخت ]
[ رويدادهاى خطير در ذهن آسان است و در واقعيت ، سخت ]
پيشتر از واقعه آسان بود * در دل مردم خيال نيك و بد
چون در آيد اندرون كارزار * آن زمان گردد بر آن كس كار زار
چون نه شيرى هين منه تو پاى پيش * كان اجل گرگ است و جان تست ميش
[ اگر از اولياى خدا هستى ، مىتوانى به رويدادها درآيى ]
[ اگر از اولياى خدا هستى ، مىتوانى به رويدادها درآيى ]
ور ز ابدالى و ميشت شير شد * ايمن آ كه مرگ تو سر زير شد
[ ابدال ، كسانى هستند كه صفات بشرى خود را به صفات الهى مبدّل كرده‌اند ]
[ ابدال ، كسانى هستند كه صفات بشرى خود را به صفات الهى مبدّل كرده‌اند ]
كيست ابدال آن كه او مبدل شود * خمرش از تبديل يزدان خل شود
[ خودبينان ، در خيالات و اوهام ، خود را شجاع مىپندارند ]
[ خودبينان ، در خيالات و اوهام ، خود را شجاع مىپندارند ]
ليك مستى شير گيرى و ز گمان * شير پندارى تو خود را هين مران
گفت حق ز اهل نفاق ناسديد * بأسهم ما بينهم بأس شديد
در ميان همدگر مردانه‌اند * در غزا چون عورتان خانه‌اند
[ شجاعت در عرصهء عمل ، آشكار مىشود نه در خيالبافى و رجزخوانى ]
[ شجاعت در عرصهء عمل ، آشكار مىشود نه در خيالبافى و رجزخوانى ]
گفت پيغمبر سپهدار غيوب * لا شجاعة يا فتى قبل الحروب
وقت لاف غزو مستان كف كنند * وقت جوش جنگ چون كف بىفنند
وقت ذكر غزو شمشيرش دراز * وقت كر و فر تيغش چون پياز