مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٢

[ عشق را با علوم ظاهرى نمىتوان شناخت ]

پس كدامين شهر از آنها خوشتر است * گفت آن شهرى كه در وى دل بر است

هر كجا باشد شه ما را بساط * هست صحرا گر بود سم الخياط

هر كجا كه يوسفى باشد چو ماه * جنت است ار چه كه باشد قعر چاه

گفت او را ناصحى اى بىخبر * عاقبت انديش اگر دارى هنر

در نگر پس را به عقل و پيش را * همچو پروانه مسوزان خويش را

چون بخارا مىروى ديوانه‌اى * لايق زنجير و زندان خانه‌اى

او ز تو آهن همىخايد ز خشم * او همىجويد ترا با بيست چشم

مىكند او تيز از بهر تو كارد * او سگ قحط است و تو انبان آرد

چون رهيدى و خدايت راه داد * سوى زندان مىروى چونت فتاد

بر تو گر ده گون موكل آمدى * عقل بايستى كز ايشان كم زدى

چون موكل نيست بر تو هيچ كس * از چه بسته گشت بر تو پيش و پس

عشق پنهان كرده بود او را اسير * آن موكل را نمىديد آن نذير

هر موكل را موكل مختفى است * ور نه او در بند سگ طبعى ز چيست

خشم شاه عشق بر جانش نشست * بر عوانى و سيه روييش بست

مىزند او را كه هين او را بزن * ز آن عوانان نهان افغان من

هر كه بينى در زيانى مىرود * گر چه تنها با عوانى مىرود

گر از او واقف بدى افغان زدى * پيش آن سلطان سلطانان شدى

ريختى بر سر به پيش شاه خاك * تا امان ديدى ز ديو سهمناك

مير ديدى خويش را اى كم ز مور * ز آن نديدى آن موكل را تو كور

غره گشتى زين دروغين پر و بال * پر و بالى كاو كشد سوى و بال

پر سبك دارد ره بالا كند * چون گل آلو شد گرانيها كند

گفت اى ناصح خمش كن چند چند * پند كم ده ز انكه بس سخت است بند