مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٦

[ چند تمثيل براى ابيات پيشين ]

در وجود از سر حق و ذات او * دور تر از فهم و استبصار كو

چون كه آن مخفى نماند از محرمان * ذات و وصفى چيست كان ماند نهان

عقل بحثى گويد اين دور است و گو * بىز تاويلى محالى كم شنو

قطب گويد مر ترا اى سست حال * آن چه فوق حال تست آيد محال

واقعاتى كه كنونت بر گشود * نه كه اول هم محالت مىنمود

چون رهانيدت زده زندان كرم * تيه را بر خود مكن حبس ستم

نفى آن يك چيز و اثباتش رواست * چون جهت شد مختلف نسبت دوتاست

ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ از نسبت است * نفى و اثبات است و هر دو مثبت است

آن تو افكندى چو بر دست تو بود * تو نه افكندى كه قوت حق نمود

زور آدم زاد را حدى بود * مشت خاك اشكست لشكر كى شود

مشت مشت تست و افكندن ز ماست * زين دو نسبت نفى و اثباتش رواست

يعرفون الأنبيا أضدادهم * مثل ما لا يشتبه أولادهم

همچو فرزندان خود دانندشان * منكران با صد دليل و صد نشان

ليك از رشك و حسد پنهان كنند * خويشتن را بر ندانم مىزنند

پس چو يعرف گفت چون جاى دگر * گفت لا يعرفهم غيرى فذر

إنهم تحت قبابي كامنون * جز كه يزدانشان نداند ز آزمون

هم به نسبت گير اين مفتوح را * كه بدانى و ندانى نوح را

گفت قايل در جهان درويش نيست * ور بود درويش آن درويش نيست

هست از روى بقاى ذات او * نيست گشته وصف او در وصف هو

چون زبانه‌ى شمع پيش آفتاب * نيست باشد هست باشد در حساب

هست باشد ذات او تا تو اگر * بر نهى پنبه بسوزد ز آن شرر

نيست باشد روشنى ندهد ترا * كرده باشد آفتاب او را فنا