مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٠

[ نقد ظاهربينان ]

پيش سگ چون لقمه‌ى نان افكنى * بو كند آن گه خورد اى معتنى

او ببينى بو كند ما با خرد * هم ببوييمش به عقل منتقد

با تانى گشت موجود از خدا * تا به شش روز اين زمين و چرخها

ور نه قادر بود كز كُنْ فَيَكُونُ * صد زمين و چرخ آوردى برون

آدمى را اندك اندك آن همام * تا چهل سالش كند مرد تمام

گر چه قادر بود كاندر يك نفس * از عدم پران كند پنجاه كس

عيسى قادر بود كاو از يك دعا * بىتوقف بر جهاند مرده را

خالق عيسى بنتواند كه او * بىتوقف مردم آرد تو به تو

اين تانى از پى تعليم تست * كه طلب آهسته بايد بىسكست

جو يكى كوچك كه دايم مىرود * نه نجس گردد نه گنده مىشود

زين تأنى زايد اقبال و سرور * اين تأنى بيضه دولت چون طيور

مرغ كى ماند به بيضه اى عنيد * گر چه از بيضه همىآيد پديد

باش تا اجزاى تو چون بيضه‌ها * مرغها زايند اندر انتها

بيضه‌ى مار ار چه ماند در شبه * بيضه‌ى گنجشك را دور است ره

دانه‌ى آبى به دانه‌ى سيب نيز * گر چه ماند فرق‌ها دان اى عزيز

برگها هم رنگ باشد در نظر * ميوه‌ها هر يك بود نوعى دگر

برگهاى جسمها ماننده‌اند * ليك هر جانى به ريعى زنده‌اند

خلق در بازار يكسان مىروند * آن يكى در ذوق و ديگر دردمند

همچنان در مرگ يكسان مىرويم * نيم در خسران و نيمى خسرويم

چون بلال از ضعف شد همچون هلال * رنگ مرگ افتاد بر روى بلال

جفت او ديدش بگفتا وا حرب * پس بلالش گفت نه نه وا طرب

تا كنون اندر حرب بودم ز زيست * تو چه دانى مرگ چون عيش است و چيست

اين همىگفت و رخش در عين گفت * نرگس و گلبرگ و لاله مىشكفت

تاب رو و چشم پر انوار او * مى گواهى داد بر گفتار او

هر سيه دل مى سيه ديدى و را * مردم ديده سياه آمد چرا

مردم ناديده باشد رو سياه * مردم ديده بود مرآت ماه

خود كه بيند مردم ديده‌ى ترا * در جهان جز مردم ديده‌فزا

چون به غير مردم ديده‌ش نديد * پس به غير او كه در رنگش رسيد