مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٩

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

چون به امر تست اينجا اين صفات * پس در امر تست آن جا آن جزات

چون ز دستت زخم بر مظلوم رست * آن درختى گشت از او زقوم رست

چون ز خشم آتش تو در دلها زدى * مايه‌ى نار جهنم آمدى

آتشت اينجا چو آدم سوز بود * آن چه از وى زاد مرد افروز بود

آتش تو قصد مردم مىكند * نار كز وى زاد بر مردم زند

آن سخنهاى چو مار و كژدمت * مار و كژدم گشت و مىگيرد دمت

اوليا را داشتى در انتظار * انتظار رستخيزت گشت يار

وعده‌ى فردا و پس فرداى تو * انتظار حشرت آمد واى تو

منتظر مانى در آن روز دراز * در حساب و آفتاب جان گداز

كاسمان را منتظر مىداشتى * تخم فردا ره روم مىكاشتى

خشم تو تخم سعير دوزخ است * هين بكش اين دوزخت را كاين فخ است

[ ايمان ، خاموش كنندهء خشم و شهوت است ]

[ ايمان ، خاموش كنندهء خشم و شهوت است ]

كشتن اين نار نبود جز به نور * نورك أطفأ نارنا نحن الشكور

گر تو بىنورى كنى حلمى به دست * آتشت زنده ست و در خاكستر است

آن تكلف باشد و رو پوش هين * نار را نكشد به غير نور دين

تا نبينى نور دين ايمن مباش * كاتش پنهان شود يك روز فاش

نور آبى دان و هم بر آب چفس * چون كه دارى آب از آتش مترس

آب آتش را كشد كاتش به خو * مىبسوزد نسل و فرزندان او

[ لزوم مصاحبت با كاملان ]

[ لزوم مصاحبت با كاملان ]

سوى آن مرغابيان رو روز چند * تا ترا در آب حيوانى كشند

[ به هوش باش شباهت ظاهرى پديده‌ها تو را نفريبد ]

[ به هوش باش شباهت ظاهرى پديده‌ها تو را نفريبد ]

مرغ خاكى مرغ آبى هم تنند * ليك ضدانند آب و روغنند

هر يكى مر اصل خود را بنده‌اند * احتياطى كن به هم ماننده‌اند

همچنان كه وسوسه و وحى أَ لَسْتُ * هر دو معقولند ليكن فرق هست

هر دو دلالان بازار ضمير * رختها را مىستايند اى امير

گر تو صراف دلى فكرت شناس * فرق كن سر دو فكرت چون نخاس

ور ندانى اين دو فكرت از گمان * لاخلابه گوى و مشتاب و مران

حيله‌ى دفع مغبون شدن در بيع و شرا

حيله‌ى دفع مغبون شدن در بيع و شرا

[ حكايت در لزوم تأنّى و پرهيز از شتاب كردن ]

[ حكايت در لزوم تأنّى و پرهيز از شتاب كردن ]

آن يكى يارى پيمبر را بگفت * كه منم در بيعها با غبن جفت

مكر هر كس كاو فرو شد يا خرد * همچو سحر است و ز را هم مىبرد

گفت در بيعى كه ترسى از غرار * شرط كن سه روز خود را اختيار

كه تانى هست از رحمان يقين * هست تعجيلت ز شيطان لعين

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]