مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٣

[ تحمل يك زيان ، آدمى را از زيان‌هاى ديگر حفظ مىكند ]

اسب اين خواجه سقط خواهد شدن * روز فردا سير خور كم كن حزن

مر سگان را عيد باشد مرگ اسب * روزى وافر بود بىجهد و كسب

اسب را بفروخت چون بشنيد مرد * پيش سگ شد آن خروسش روى زرد

روز ديگر همچنان نان را ربود * آن خروس و سگ بر او لب بر گشود

كاى خروس عشوه‌ده چند اين دروغ * ظالمى و كاذبى و بىفروغ

اسب كش گفتى سقط گردد كجاست * كور اختر گوى و محرومى ز راست

گفت او را آن خروس با خبر * كه سقط شد اسب او جاى دگر

اسب را بفروخت و جست او از زيان * آن زيان انداخت او بر ديگران

ليك فردا استرش گردد سقط * مر سگان را باشد آن نعمت فقط

زود استر را فروشيد آن حريص * يافت از غم و ز زيان آن دم محيص

روز ثالث گفت سگ با آن خروس * اى امير كاذبان با طبل و كوس

گفت او بفروخت استر را شتاب * گفت فردايش غلام آيد مصاب

چون غلام او بميرد نانها * بر سگ و خواهنده ريزند اقربا

اين شنيد و آن غلامش را فروخت * رست از خسران و رخ را بر فروخت

شكرها مىكرد و شاديها كه من * رستم از سه واقعه اندر زمن

تا زبان مرغ و سگ آموختم * ديده‌ى سوء القضاء را دوختم

روز ديگر آن سگ محروم گفت * كاى خروس ژاژخا كو طاق و جفت

چند چند آخر دروغ و مكر تو * خود نپرد جز دروغ از وكر تو

گفت حاشا از من و از جنس من * كه بگرديم از دروغى ممتحن

ما خروسان چون موذن راست گوى * هم رقيب آفتاب و وقت جوى

پاسبان آفتابيم از درون * گر كنى بالاى ما طشتى نگون

پاسبان آفتابند اوليا * در بشر واقف ز اسرار خدا

اصل ما را حق پى بانگ نماز * داد هديه آدمى را در جهاز

گر به ناهنگام سهوىمان رود * در اذان آن مقتل ما مىشود

گفت ناهنگام حى على الفلاح * خون ما را مىكند خوار و مباح

آن كه معصوم آمد و پاك از غلط * آن خروس جان وحى آمد فقط

آن غلامش مرد پيش مشترى * شد زيان مشترى آن يك سرى

او گريزانيد مالش را و ليك * خون خود را ريخت اندر ياب نيك