مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤١١

مثلها زدن قوم نوح عليه السلام به استهزا در زمان كشتى ساختن

شد مناسب عضوها و ابدانها * شد مناسب و صفها با جانها

وصف هر جانى تناسب باشدش * بىگمان با جان كه حق بتراشدش

چون صفت با جان قرين كرده ست او * پس مناسب دانش همچون چشم و رو

شد مناسب و صفها در خوب و زشت * شد مناسب حرفها كه حق نبشت

ديده و دل هست بين اصبعين * چون قلم در دست كاتب اى حسين

اصبع لطف است و قهر و در ميان * كلك دل با قبض و بسطى زين بنان

اى قلم بنگر گر اجلاليستى * كه ميان اصبعين كيستى

جمله قصد و جنبشت زين اصبع است * فرق تو بر چار راه مجمع است

اين حروف حالهات از نسخ اوست * عزم و فسخت هم ز عزم و فسخ اوست

جز نياز و جز تضرع راه نيست * زين تقلب هر قلم آگاه نيست

اين قلم داند ولى بر قدر خود * قدر خود پيدا كند در نيك و بد

آن چه در خرگوش و پيل آويختند * تا ازل را با حيل آميختند

كى رسدتان اين مثلها ساختن * سوى آن درگاه پاك انداختن

آن مثل آوردن آن حضرت است * كه به علم سر و جهر او آيت است

تو چه دانى سر چيزى تا تو كل * يا به زلفى يا به رخ آرى مثل

موسيى آن را عصا ديد و نبود * اژدها بد سر او لب مىگشود

چون چنان شاهى نداند سر چوب * تو چه دانى سر اين دام و حبوب

چون غلط شد چشم موسى در مثل * چون كند موشى فضولى مدخل

آن مثالت را چو اژدرها كند * تا به پاسخ جزو جزوت بر كند

اين مثال آورد ابليس لعين * تا كه شد ملعون حق تا يوم دين

اين مثال آورد قارون از لجاج * تا فرو شد در زمين با تخت و تاج

اين مثالت را چو زاغ و بوم دان * كه از ايشان پست شد صد خاندان

نوح اندر باديه كشتى بساخت * صد مثل گو از پى تسخر بتاخت