مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٧

[ هرگاه بيمارى اخلاقى درمان شود ، آدمى تازه بين گردد ]

سيزده پيغمبر آن جا آمدند * گمرهان را جمله رهبر مىشدند

كه هله نعمت فزون شد شكر كو * مركب شكر ار بخسبد حركوا

شكر منعم واجب آيد در خرد * ور نه بگشايد در خشم ابد

هين كرم بينيد و اين خود كس كند * كز چنين نعمت به شكرى بس كند

سر ببخشد ، شكر خواهد سجده‌اى * پا ببخشد ، شكر خواهد قعده‌اى

قوم گفته شكر ما را برد غول * ما شديم از شكر و از نعمت ملول

ما چنان پژمرده گشتيم از عطا * كه نه طاعتمان خوش آيد نه خطا

ما نمىخواهيم نعمتها و باغ * ما نمىخواهيم اسباب و فراغ

انبيا گفتند در دل علتى است * كه از آن در حق شناسى آفتى است

نعمت از وى جملگى علت شود * طعمه در بيمار كى قوت شود

چند خوش پيش تو آمد اى مصر * جمله ناخوش گشت و صاف او كدر

تو عدوى اين خوشيها آمدى * گشت ناخوش هر چه بر وى كف زدى

هر كه او شد آشنا و يار تو * شد حقير و خوار در ديدار تو

هر كه او بيگانه باشد با تو هم * پيش تو او بس مه است و محترم

اين هم از تاثير آن بيمارى است * زهر او در جمله جفتان سارى است

دفع آن علت ببايد كرد زود * كه شكر با آن حدث خواهد نمود

هر خوشى كايد به تو ناخوش شود * آب حيوان گر رسد آتش شود

كيمياى مرگ و جسك است آن صفت * مرگ گردد ز آن حياتت عاقبت

بس غذايى كه ز وى دل زنده شد * چون بيامد در تن تو گنده شد

بس عزيزى كه به ناز اشكار شد * چون شكارت شد بر تو خوار شد

آشنايى عقل با عقل از صفا * چون شود هر دم فزون باشد ولا

آشنايى نفس با هر نفس پست * تو يقين مىدان كه دم دم كمتر است

ز انكه نفسش گرد علت مىتند * معرفت را زود فاسد مىكند

گر نخواهى دوست را فردا نفير * دوستى با عاقل و با عقل گير

از سموم نفس چون با علتى * هر چه گيرى تو مرض را آلتى

گر بگيرى گوهرى سنگى شود * ور بگيرى مهر دل جنگى شود

ور بگيرى نكته‌ى بكرى لطيف * بعد دركت گشت بىذوق و كثيف

كه من اين را بس شنيدم كهنه شد * چيز ديگر گو بجز آن اى عضد

چيز ديگر تازه و نو گفته گير * باز فردا ز آن شوى سير و نفير