مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٤

[ بيان تمثيلى اوصاف دنياپرستان ]

سنگ خارا گشت و ز آن خو بر نگشت * ريگ شد كز وى نرويد هيچ كشت

گفت حكمت چيست كانجا اسم حق * سود كرد اينجا نبود آن را سبق

آن همان رنج است و اين رنجى ، چرا * او نشد اين را و آن را شد دوا

گفت رنج احمقى قهر خداست * رنج و كورى نيست قهر ، آن ابتلاست

[ دچار شدن به محنت ، بهتر از حماقت است ]

[ دچار شدن به محنت ، بهتر از حماقت است ]

ابتلا رنجى است كان رحم آورد * احمقى رنجى است كان زخم آورد

آن چه داغ اوست مهر او كرده است * چاره‌اى بر وى نيارد برد دست

[ همنشينى با احمق ، ارزش‌هاى معنوى انسان را محو كند ]

[ همنشينى با احمق ، ارزش‌هاى معنوى انسان را محو كند ]

ز احمقان بگريز چون عيسى گريخت * صحبت احمق بسى خونها بريخت

[ دو تمثيل براى بيت پيشين ]

[ دو تمثيل براى بيت پيشين ]

اندك اندك آب را دزدد هوا * دين چنين دزدد هم احمق از شما

گرمىات را دزدد و سردى دهد * همچو آن كاو زير كون سنگى نهد

آن گريز عيسيى نه از بيم بود * ايمن است او آن پى تعليم بود

زمهرير ار پر كند آفاق را * چه غم آن خورشيد با اشراق را

[ قصه‌ى اهل سبا ]

[ قصه‌ى اهل سبا ]

قصه‌ى اهل سبا و حماقت ايشان و اثر ناكردن نصيحت انبيا در احمقان

قصه‌ى اهل سبا و حماقت ايشان و اثر ناكردن نصيحت انبيا در احمقان

يادم آمد قصه‌ى اهل سبا * كز دم احمق صباشان شد و با

آن سبا ماند به شهر بس كلان * در فسانه بشنوى از كودكان

[ افسانه‌ها نيز ، بيان كنندهء حقيقت‌اند ]

[ افسانه‌ها نيز ، بيان كنندهء حقيقت‌اند ]

كودكان افسانه‌ها مىآورند * درج در افسانه‌شان بس سر و پند

هزلها گويند در افسانه‌ها * گنج مىجو در همه ويرانه‌ها

بود شهرى بس عظيم و مه ولى * قدر او قدر سكره بيش نى

بس عظيم و بس فراخ و بس دراز * سخت زفت و تو به تو همچون پياز

[ بيان تمثيلى اوصاف دنياپرستان ]

[ بيان تمثيلى اوصاف دنياپرستان ]

مردم ده شهر مجموع اندر او * ليك جمله سه تن ناشسته رو

اندر او خلق و خلايق بىشمار * ليك آن جمله سه خام پخته خوار

جان ناكرده به جانان تاختن * گر هزاران است باشد نيم تن

آن يكى بس دور بين و ديده كور * از سليمان كور و ديده پاى مور

و آن دگر بس تيز گوش و سخت كر * گنج در وى نيست يك جو سنگ زر

و آن دگر عور و برهنه‌ى لاشه باز * ليك دامنهاى جامه‌ى او دراز

گفت كور اينك سپاهى مىرسند * من همىبينم كه چه قومند و چند

گفت كر آرى شنودم بانگشان * كه چه مىگويند پيدا و نهان

آن برهنه گفت ترسان زين منم * كه ببرند از درازى دامنم

كور گفت اينك به نزديك آمدند * خيز بگريزيم پيش از زخم و بند