مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٢

[ كند همجنس با همجنس پرواز ]

مغز جوى از پوست دارد صد ملال * مغز نغزان را حلال آمد حلال

چون كه قشر عقل صد برهان دهد * عقل كل كى گام بىايقان نهد

عقل دفترها كند يك سره سياه * عقل عقل آفاق دارد پر ز ماه

از سياهى وز سپيدى فارغ است * نور ماهش بر دل و جان بازغ است

اين سياه و اين سپيدار قدر يافت * ز آن شب قدر است كاختروار تافت

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

قيمت هميان و كيسه از زر است * بىزر آن هميان و كيسه ابتر است

[ حيات روح به بهره‌مندى روح از تجليات الهى بستگى دارد ]

[ حيات روح به بهره‌مندى روح از تجليات الهى بستگى دارد ]

همچنان كه قدر تن از جان بود * قدر جان از پرتو جانان بود

گر بدى جان زنده بىپرتو كنون * هيچ گفتى كافران را مَيِّتُونَ

[ ميراث عارفان براى آيندگان ]

[ ميراث عارفان براى آيندگان ]

هين بگو كه ناطقه جو مىكند * تا به قرنى بعد ما آبى رسد

گر چه هر قرنى سخن آرى بود * ليك گفت سالفان يارى بود

نى كه هم تورات و انجيل و زبور * شد گواه صدق قرآن اى شكور

[ رزق معنوى ، طلب كن ]

[ رزق معنوى ، طلب كن ]

روزى بىرنج جو و بىحسيب * كز بهشتت آورد جبريل سيب

بلكه رزقى از خداوند بهشت * بىصداع باغبان بىرنج كشت

ز انكه نفع نان در آن نان داد اوست * بدهدت آن نفع بىتوسيط پوست

ذوق پنهان نقش نان چون سفره‌اى است * نان بىسفره ولى را بهره‌اى است

رزق جانى كى برى با سعى و جست * جز به عدل شيخ كاو داود تست

نفس چون با شيخ بيند گام تو * از بن دندان شود او رام تو

صاحب آن گاو رام آن گاه شد * كز دم داود او آگاه شد

[ راهنماى صادق به طالب كمك مىكند كه بر نفس امّاره‌اش چيره آيد ]

[ راهنماى صادق به طالب كمك مىكند كه بر نفس امّاره‌اش چيره آيد ]

عقل گاهى غالب آيد در شكار * بر سگ نفست كه باشد شيخ يار

نفس اژدرهاست با صد زور و فن * روى شيخ او را زمرد ديده كن

گر تو صاحب گاو را خواهى زبون * چون خران سيخش كن آن سو اى حرون

چون به نزديك ولى اللَّه شود * آن زبان صد گزش كوته شود

صد زبان و هر زبانش صد لغت * زرق و دستانش نيايد در صفت

[ نفسِ امّاره ، با ظاهرى آراسته ، مغالطه مىكند ]

[ نفسِ امّاره ، با ظاهرى آراسته ، مغالطه مىكند ]

مدعى گاو نفس آمد فصيح * صد هزاران حجت آرد ناصحيح

شهر را بفريبد الا شاه را * ره نتاند زد شه آگاه را

نفس را تسبيح و مصحف در يمين * خنجر و شمشير اندر آستين

مصحف و سالوس او باور مكن * خويش با او همسر و همسر مكن

سوى حوضت آورد بهر وضو * و اندر اندازد ترا در قعر او

عقل نورانى و نيكو طالب است * نفس ظلمانى بر او چون غالب است

ز انكه او در خانه عقل تو غريب * بر در خود سگ بود شير مهيب

باش تا شيران سوى بيشه روند * وين سگان كور آن جا بگروند

[ مغلوب شدن نفس ، توسط الهامات قلبى ]

[ مغلوب شدن نفس ، توسط الهامات قلبى ]

مكر نفس و تن نداند عام شهر * او نگردد جز به وحى القلب قهر

[ كند همجنس با همجنس پرواز ]

[ كند همجنس با همجنس پرواز ]