مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٤

[ عاشقان از غير خدا كور هستند ]

در كدامين دفتر است اين شرع نو * گاو را تو باز ده يا حبس رو

او به سوى آسمان مىكرد رو * واقعه‌ى ما را نداند غير تو

در دل من آن دعا انداختى * صد اميد اندر دلم افراختى

من نمىكردم گزافه آن دعا * همچو يوسف ديده بودم خوابها

ديد يوسف آفتاب و اختران * پيش او سجده كنان چون چاكران

اعتمادش بود بر خواب درست * در چه و زندان جز آن را مىنجست

ز اعتماد آن نبودش هيچ غم * از غلامى و ز ملام و بيش و كم

اعتمادى داشت او بر خواب خويش * كه چو شمعى مىفروزيدش ز پيش

چون در افكندند يوسف را به چاه * بانگ آمد سمع او را از إله

كه تو روزى شه شوى اى پهلوان * تا بمالى اين جفا در رويشان

قايل اين بانگ نايد در نظر * ليك دل بشناخت قايل را ز اثر

قوتى و راحتى و مسندى * در ميان جان فتادش ز آن ندى

چاه شد بر وى بدان بانگ جليل * گلشن و بزمى چو آتش بر خليل

هر جفا كه بعد از آتش مىرسيد * او بدان قوت به شادى مىكشيد

همچنان كه ذوق آن بانگ أَ لَسْتُ * در دل هر مومنى تا حشر هست

تا نباشد بر بلاشان اعتراض * نى ز امر و نهى حقشان انقباض

لقمه‌ى حكمى كه تلخى مىنهد * گل شكر آن را گوارش مىدهد

گل شكر آن را كه نبود مستند * لقمه را ز انكار او قى مىكند

هر كه خوابى ديد از روز أَ لَسْتُ * مست باشد در ره طاعات مست

مىكشد چون اشتر مست اين جوال * بىفتور و بىگمان و بىملال

كفك تصديقش به گرد پوز او * شد گواه مستى و دل سوز او

اشتر از قوت چو شير نر شده * زير ثقل بار اندك خور شده

ز آرزوى ناقه صد فاقه بر او * مىنمايد كوه پيشش تار مو

در أَ لَسْتُ آن كاو چنين خوابى نديد * اندر اين دنيا نشد بنده و مريد

ور بشد اندر تردد صد دله * يك زمان شكر استش و سالى گله

پاى پيش و پاى پس در راه دين * مىنهد با صد تردد بىيقين

وام دار شرح اينم نك گرو * ور شتاب استت ز أَ لَمْ نَشْرَحْ شنو

چون ندارد شرح اين معنى كران * خر به سوى مدعى گاو ران

گفت كورم خواند زين جرم آن دغا * بس بليسانه قياس است اى خدا

من دعا كورانه كى مىكرده‌ام * جز به خالق كديه كى آورده‌ام

كور از خلقان طمع دارد ز جهل * من ز تو كز تست هر دشوار سهل

آن يكى كورم ز كوران بشمريد * او نياز جان و اخلاصم نديد