مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٧

[ حكمت نگاه كردن به سمت راست و چپ بعد از سلام‌هاى نماز ]

معنى تكبير اين است اى امام * كاى خدا پيش تو ما قربان شديم

وقت ذبح اللَّه اكبر مىكنى * همچنين در ذبح نفس كشتنى

تن چو اسماعيل و جان همچون خليل * كرد جان تكبير بر جسم نبيل

گشت كشته تن ز شهوتها و آز * شد به بسم اللَّه بسمل در نماز

چون قيامت پيش حق صفها زده * در حساب و در مناجات آمده

ايستاده پيش يزدان اشك ريز * بر مثال راست خيز رستخيز

حق همىگويد چه آوردى مرا * اندر اين مهلت كه دادم من ترا

عمر خود را در چه پايان برده‌اى * قوت و قوت در چه فانى كرده‌اى

گوهر ديده كجا فرسوده‌اى * پنج حس را در كجا پالوده‌اى

چشم و گوش و هوش و گوهرهاى عرش * خرج كردى چه خريدى تو ز فرش

دست و پا دادمت چون بيل و كلند * من ببخشيدم ز خود آن كى شدند

همچنين پيغامهاى دردگين * صد هزاران آيد از حضرت چنين

در قيام اين گفتها دارد رجوع * و ز خجالت شد دو تا او در ركوع

قوت استادن از خجلت نماند * در ركوع از شرم تسبيحى بخواند

باز فرمان مىرسد بردار سر * از ركوع و پاسخ حق بر شمر

سر بر آرد از ركوع آن شرمسار * باز اندر رو فتد آن خام كار

باز فرمان آيدش بردار سر * از سجود و واده از كرده خبر

سر بر آرد او دگر ره شرمسار * اندر افتد باز در رو همچو مار

باز گويد سر بر آر و باز گو * كه بخواهم جست از تو مو به مو

قوت پا ايستادن نبودش * كه خطاب هيبتى بر جان زدش

پس نشيند قعده ز آن بار گران * حضرتش گويد سخن گو با بيان

نعمتت دادم بگو شكرت چه بود * دادمت سرمايه هين بنماى سود

رو به دست راست آرد در سلام * سوى جان انبيا و آن كرام

يعنى اى شاهان شفاعت كاين لئيم * سخت در گل ماندش پاى و گليم

انبيا گويند روز چاره رفت * چاره آن جا بود و دست‌افزار زفت

مرغ بىهنگامى اى بد بخت رو * ترك ما گو خون ما اندر مشو

رو بگرداند به سوى دست چپ * در تبار و خويش گويندش كه خپ