مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٦

[ حكايت در فرجام‌بينى ]

روح را توحيد اللَّه خوشتر است * غير ظاهر دست و پاى ديگر است

دست و پا در خواب بينى و ائتلاف * آن حقيقت دان مدانش از گزاف

آن تويى كه بىبدن دارى بدن * پس مترس از جسم و جان بيرون شدن

حكايت آن درويش كه در كوه خلوت كرده بود و بيان حلاوت انقطاع و خلوت و داخل شدن در اين منقبت كه أنا جليس من ذكرني و أنيس من استأنس بي گر با همه‌اى چو بىمنى بىهمه‌اى * ور بىهمه‌اى چو با منى با همه‌اى

حكايت آن درويش كه در كوه خلوت كرده بود و بيان حلاوت انقطاع و خلوت و داخل شدن در اين منقبت كه أنا جليس من ذكرني و أنيس من استأنس بي گر با همه‌اى چو بىمنى بىهمه‌اى ور بىهمه‌اى چو با منى با همه‌اى

[ حكايت در اهميت حفظ پيمان الهى ]

[ حكايت در اهميت حفظ پيمان الهى ]

بود درويشى به كهسارى مقيم * خلوت او را بود هم خواب و نديم

چون ز خالق مىرسيد او را شمول * بود از انفاس مرد و زن ملول

همچنان كه سهل شد ما را حضر * سهل شد هم قوم ديگر را سفر

آن چنان كه عاشقى بر سرورى * عاشق است آن خواجه بر آهنگرى

هر كسى را بهر كارى ساختند * ميل آن را در دلش انداختند

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

دست و پا بىميل جنبان كى شود * خار و خس بىآب و بادى كى رود

[ ميل عالى ]

[ ميل عالى ]

گر ببينى ميل خود سوى سما * پر دولت بر گشا همچون هما

[ ميل نازل ]

[ ميل نازل ]

ور ببينى ميل خود سوى زمين * نوحه مىكن هيچ منشين از حنين

[ تفاوت عاقل و جاهل ]

[ تفاوت عاقل و جاهل ]

عاقلان خود نوحه‌ها پيشين كنند * جاهلان آخر به سر بر مىزنند

[ در فرجام‌بينى ]

[ در فرجام‌بينى ]

ز ابتداى كار آخر را ببين * تا نباشى تو پشيمان يوم دين

ديدن زرگر عاقبت كار را و سخن بر وفق عاقبت گفتن با مستعير ترازو

ديدن زرگر عاقبت كار را و سخن بر وفق عاقبت گفتن با مستعير ترازو

[ حكايت در فرجام‌بينى ]

[ حكايت در فرجام‌بينى ]

آن يكى آمد به پيش زرگرى * كه ترازو ده كه بر سنجم زرى

گفت خواجه رو مرا غربال نيست * گفت ميزان ده بدين تسخر مه‌ايست

گفت جاروبى ندارم در دكان * گفت بس بس اين مضاحك را بمان

من ترازويى كه مىخواهم بده * خويشتن را كر مكن هر سو مجه

گفت بشنيدم سخن كر نيستم * تا نپندارى كه بىمعنيستم