مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٣

رنجور شدن استاد به وهم

جمله استادند بيرون منتظر * تا در آيد اول آن يار مصر

ز انكه منبع او بده‌ست اين راى را * سر امام آيد هميشه پاى را

اى مقلد تو مجو پيشى بر آن * كاو بود منبع ز نور آسمان

او در آمد گفت استا را سلام * خير باشد رنگ رويت زردفام

گفت استا نيست رنجى مر مرا * تو برو بنشين مگو ياوه هلا

نفى كرد اما غبار وهم بد * اندكى اندر دلش ناگاه زد

اندر آمد ديگرى گفت اين چنين * اندكى آن وهم افزون شد بدين

همچنين تا وهم او قوت گرفت * ماند اندر حال خود بس در شگفت

سجده‌ى خلق از زن و از طفل و مرد * زد دل فرعون را رنجور كرد

گفتن هر يك خداوند و ملك * آن چنان كردش ز وهمى منهتك

كه بدعوى الهى شد دلير * اژدها گشت و نمىشد هيچ سير

عقل جزوى آفتش وهم است و ظن * ز انكه در ظلمات شد او را وطن

بر زمين گر نيم گز راهى بود * آدمى بىوهم ايمن مىرود

بر سر ديوار عالى گر روى * گر دو گز عرضش بود كج مىشوى

بلكه مىافتى ز لرزه‌ى دل به وهم * ترس وهمى را نكو بنگر بفهم

گشت استا سست از وهم و ز بيم * بر جهيد و مىكشانيد او گليم

خشمگين با زن كه مهر اوست سست * من بدين حالم نپرسيد و نجست

خود مرا آگه نكرد از رنگ من * قصد دارد تا رهد از ننگ من

او به حسن و جلوه‌ى خود مست گشت * بىخبر كز بام افتادم چو طشت

آمد و در را به تندى واگشاد * كودكان اندر پى آن اوستاد

گفت زن خير است چون زود آمدى * كه مبادا ذات نيكت را بدى

گفت كورى رنگ و حال من ببين * از غمم بيگانگان اندر حنين

تو درون خانه از بغض و نفاق * مىنبينى حال من در احتراق

گفت زن اى خواجه عيبى نيستت * وهم و ظن لاش بىمعنىستت