مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٩

[ حكايت در جدّيت در طلب و اصرار در دعا و . . . ]

اين دعا مىكرد دايم كاى خدا * ثروتى بىرنج روزى كن مرا

چون مرا تو آفريدى كاهلى * زخم خوارى سست جنبى منبلى

بر خران پشت ريش بىمراد * بار اسبان و استران نتوان نهاد

كاهلم چون آفريدى اى ملى * روزيم ده هم ز راه كاهلى

كاهلم من سايه خسبم در وجود * خفتم اندر سايه‌ى اين فضل و جود

كاهلان و سايه خسبان را مگر * روزيى بنوشته‌اى نوعى دگر

هر كه را پاى است جويد روزيى * هر كه را پا نيست كن دل سوزيى

رزق را مىران به سوى آن حزين * ابر را مىكش به سوى هر زمين

چون زمين را پا نباشد جود تو * ابر را راند به سوى او دو تو

طفل را چون پا نباشد مادرش * آيد و ريزد وظيفه بر سرش

روزيى خواهم به ناگه بىتعب * كه ندارم من ز كوشش جز طلب

مدت بسيار مىكرد اين دعا * روز تا شب شب همه شب تا ضحى

خلق مىخنديد بر گفتار او * بر طمع خامى و بر پيكار او

كه چه مىگويد عجب اين سست ريش * يا كسى داده‌ست بنگ بىهشيش

راه روزى كسب و رنج است و تعب * هر كسى را پيشه‌اى داد و طلب

اطلبوا الأرزاق في أسبابها * ادخلوا الأوطان من أبوابها

شاه و سلطان و رسول حق كنون * هست داود نبى ذو فنون

با چنان عزى و نازى كاندر اوست * كه گزيدستش عنايتهاى دوست

معجزاتش بىشمار و بىعدد * موج بخشايش مدد اندر مدد

هيچ كس را خود ز آدم تا كنون * كى بده‌ست آواز صد چون ارغنون

كه به هر وعظى بميراند دويست * آدمى را صوت خويش كرد نيست

شير و آهو جمع گردد آن زمان * سوى تذكيرش مغفل اين از آن

كوه و مرغان هم رسايل با دمش * هر دو اندر وقت دعوت محرمش

اين و صد چندين مر او را معجزات * نور رويش بىجهات و در جهات

با همه تمكين خدا روزى او * كرده باشد بسته اندر جستجو

بىزره بافى و رنجى روزىاش * مىنيايد با همه پيروزىاش

اين چنين مخذول واپس مانده‌اى * خانه كنده‌ى دون و گردون رانده‌اى

اين چنين مدبر همىخواهد كه زود * بىتجارت پر كند دامن ز سود

اين چنين گيجى بيامد در ميان * كه بر آيم بر فلك بىنردبان

اين همىگفتش به تسخر رو بگير * كه رسيدت روزى و آمد بشير

و آن همىخنديد ما را هم بده * ز انچه يا بى هديه‌اى سالار ده

او از اين تشنيع مردم وين فسوس * كم نمىكرد از دعا و چاپلوس